Wat is immaterieel erfgoed?

“Immaterieel erfgoed omvat sociale gewoonten, voorstellingen, rituelen, tradities, uitdrukkingen, bijzondere kennis en/of vaardigheden die gemeenschappen en groepen erkennen als een vorm van cultureel erfgoed.”

Een wezenlijk kenmerk is dat dit erfgoed wordt overgedragen van generatie op generatie en van persoon op persoon. Het behoort tot de basis van een gemeenschap. Immaterieel erfgoed is ‘dynamisch, levend erfgoed’.

In deze animatie laat in 60 seconden zien wat immaterieel erfgoed is.

 

Materieel en immaterieel erfgoed

De naam ‘immaterieel erfgoed’ is gekozen als tegenhanger van ‘materieel erfgoed’: monumenten, museumobjecten en archiefdocumenten, die beschermd worden om ze te bewaren voor de toekomst. Materieel erfgoed zit vaak ‘weggestopt’ in depots, musea of archieven. Niet iedereen heeft er dagelijks mee te maken.

Met immaterieel erfgoed hebben wij allemaal in ons dagelijks leven te maken. Het is nooit weggestopt. We noemen het ook wel ‘levend erfgoed’, omdat het in de harten, hoofden en soms in handen van mensen leeft. Tradities, of immaterieel erfgoed, vind je in elke gemeenschap, in elke gemeente en in elke regio.

Angisa binden generaties

Immaterieel erfgoed wordt van generatie op generatie doorgegeven.

Immaterieel erfgoed in vijf domeinen

In 2003 nam UNESCO een verdrag aan ter Bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Daarin is het immaterieel erfgoed in vijf domeinen onderverdeeld:

  • Orale tradities
  • Sociale gewoonten en gebruiken
  • Ambachtelijke technieken
  • Podiumkunsten
  • Kennis over de natuur en het universum

 

Staphorster stipwerk schoen

Immaterieel erfgoed gaat altijd met zijn tijd mee. De Staphorster stip-techniek werd van oorsprong op klederdracht toegepast. Nu is de verf zo aangepast dat de techniek ook op andere materialen toepasbaar is.

Duizenden Nederlanders participeren

Immaterieel erfgoed is van iedereen en versterkt de sociale cohesie. De cijfers spreken voor zich:

De eerste 100 tradities op de Inventaris trekken samen maar liefst 19 miljoen mensen. Jong en oud, rijk en arm, van alle culturele achtergronden.

 

Bijna 330 duizend vrijwilligers zetten zich in voor dit immaterieel erfgoed en voelen zich sterk verbonden met hún erfgoed.

 Verleden, heden, toekomst

Immaterieel erfgoed is de schakel tussen heden, verleden en toekomst. Het is cultuur van nu, maar geeft ook een gevoel van verbondenheid met vorige generaties en is tegelijkertijd ook toekomstgericht omdat mensen het willen doorgeven aan volgende generaties. 

Woonwagencultuur jongeren 1

De woonwagencultuur is sterk veranderd de afgelopen decennia. De voorouders van deze mannen trokken rond met paard en wagen.

Alle rechten voorbehouden