Het Netwerk Immaterieel Erfgoed laat de variƫteit aan cultuuruitingen zien die erfgoedgemeenschappen, groepen of individuen zelf erkennen als immaterieel erfgoed. Dit immaterieel erfgoed is door henzelf in het Netwerk aangemeld. Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland is derhalve niet verantwoordelijk voor de inhoud van de beschrijving.

Beschrijving

De Nederlandse thuisbevalcultuur is uniek in de wereld. Nederland heeft niet alleen de meeste thuisbevallingen van de westerse wereld maar heeft daarmee ook de beste resultaten van de hele wereld. De thuisbevalcultuur staat bol van tradities, gebruiken, spreekwoorden en gezegdes. Kraambezoek, geboortekaartjes, kandeel en woorden zoals bakermat vinden hier hun oorsprong. Nieuw de laatste jaren zijn de babyshower, de pretecho, de newbornfotoshoot en het kraamfeest. Het fenomeen kraamzorg is eveneens uniek in de wereld. De thuisbevalling wordt begeleid door de verloskundige en de kraamverzorgster assisteert de verloskundige bij de thuisbevalling. Vervolgens blijft de kraamverzorgster ongeveer acht dagen in het gezin om de zorg voor moeder en kind op zich te nemen. 

Beoefenaars en betrokkenen

De verloskundigen zijn de belangrijkste beoefenaars bij de thuisbevalling. Er zijn meer dan 2000 verloskundigen in Nederland die thuisbevallingen begeleiden. De vier opleidingen tot verloskundige in Nederland leveren per jaar zo’n 150 nieuwe verloskundigen af die de traditie voortzetten. Naast de verloskundige is de kraamverzorgster onmisbaar bij de thuisbevalling. Zij assisteert de verloskundige en zorgt voor moeder en kind in de dagen na de geboorte. En natuurlijk zijn de ouders ook belangrijke beoefenaars en betrokkenen bij de thuisbevalcultuur. 

Geschiedenis en ontwikkeling

Als sinds mensenheugenis vinden bevallingen thuis plaats. In de Middeleeuwen waren het de vroedvrouwen die de bevallingen begeleidden en werd de vroedmeester geroepen bij complicaties. Sinds de zeventiende eeuw bestaat er een opleiding tot verloskundige. In Nederland hebben we een uniek verloskundig systeem. Verloskundigen gaan uit van het natuurlijke proces van zwangerschap en geboorte (fysiologie), vrouwen kunnen (in principe) zelf kiezen waar ze bevallen én verloskundigen werken zelfstandig. De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) ontleent haar bestaansrecht aan dit unieke verloskundige systeem. Kraamzorg in Nederland is uniek in de wereld. Nergens anders wordt dit concept toegepast. Eeuwenlang werd de kraamzorg door bakers gedaan. Dit waren door de praktijk geschoolde ervaren en toegewijde vrouwen, vaak gehecht aan oude beproefde methodes. De eerste cursussen voor bakers werden in 1900 opgezet. Pas in 1923 werd er een commissie ingesteld, die toezicht ging houden op de nieuwe opleiding kraamverzorging ter voorkoming van het wild bakeren. Vanaf 1950 werden de kraamverzorgsters vanuit een internaat opgeleid, waarbij de werkzaamheden niet altijd rozengeur waren, maar wel heeft geleid, tot wat het vak kraamzorg nu is. Tegenwoordig is het een MBO opleiding.

Contact

Partners in Verloskunde en KNOV e.a.
Molenkade 8
1829 HZ Oudorp NH
Noord-Holland
Nederland