Het Netwerk Immaterieel Erfgoed laat de variëteit aan cultuuruitingen zien die erfgoedgemeenschappen, groepen of individuen zelf erkennen als immaterieel erfgoed. Dit immaterieel erfgoed is door henzelf in het Netwerk aangemeld. Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland is derhalve niet verantwoordelijk voor de inhoud van de beschrijving.
De Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland bevat immaterieel erfgoed waarvan de erfgoedgemeenschap, groep of individu een borgingsplan heeft geschreven om het erfgoed toekomst te geven. Dat plan is getoetst door een onafhankelijke Toetsingscommissie. De erfgoedzorg wordt elke twee jaar geëvalueerd.

Beschrijving

Via morse kan men communiceren, de signalen van de morsecode, die met tussenpozen worden uitgezonden, representeren letters, leestekens en cijfers. De code kan uiteraard ook ontvangen worden. Ze bestaat uit punten en strepen, ofwel dits en dahs, die bij ontvangst hoorbaar zijn. De code wordt gedecodeerd en er ontstaat een geschreven document. Op verschillende manieren kunnen morsesignalen verzonden worden, bijvoorbeeld als een audiosignaal. Een radiosignaal wordt dan aan- en uitgeschakeld. De signalen kunnen als een elektrische puls via een telegraafdraad worden uitgezonden. En ze kunnen mechanisch, als zichtbaar signaal worden uitgezonden, bijvoorbeeld met een seinlamp. Tegenwoordig gebruiken alleen nog radioamateurs de morsecode om met elkaar te communiceren. Bij radiowedstrijden proberen radioamateurs in een bepaalde, vooraf vastgestelde tijd wereldwijd zoveel mogelijk contacten met elkaar te leggen. Men communiceert daarbij niet alleen over techniek, ook privézaken worden met elkaar uitgewisseld. Er zijn radioamateurs die elke avond contact met elkaar hebben en dan de laatste nieuwtjes uitwisselen.

Beoefenaars en betrokkenen

Radioamateurs in Nederland zijn verenigd in de Vereniging voor Experimenteel Onderzoek in Nederland (VERON), de Nederlandse sectie van Regio I van de International Amateur Radio Union (IARU). De VERON telt op het ogenblik circa achtduizend leden. Scouting Nederland organiseert speciale weekends voor radiozendamateurs en scouts. Het Museum Jan Corver voor radiozendamateurisme te Budel heeft een grote collectie met betrekking tot morse.

Geschiedenis en ontwikkeling

De morsecode werd in 1835 ontwikkeld door Samuel Morse met het doel hem te gebruiken voor telegrafie. Bij de telegrafie kan men slechts kiezen uit wel of geen stroom. Als men de seinsleutel naar beneden doet, heeft men stroom. Verder kan men kiezen tussen de tijdsduur van stroom, lang of kort. Het gebruik van morse werd voor verschillende maatschappelijk sectoren belangrijk: post- en telegraafkantoren, spoorwegen, defensie, beurs- en bankwezen, wetenschappelijk onderzoek en radioamateurs. Het gebruik van de morsecode kreeg een flinke uitbreiding na de ramp met de Titanic in 1912. Na deze rampzalige gebeurtenis werden officiële protocollen opgesteld over de wijze van communiceren. In de Eerste Wereldoorlog werden de eerste telegrafietroepen ingezet. Door de komst van de satellietcommunicatie en internet is er minder behoefte aan het gebruik van morse en heeft het zijn rol vrijwel verloren. De Vereniging voor Experimenteel Onderzoek in Nederland (VERON) is op 21 oktober 1945 opgericht ter bevordering van de beoefening van de amateurradiocommunicatie. De radiozendamateurs houden zich voor hun hobby bezig met experimenteren op het gebied van het uitzenden en ontvangen van radio- en/of televisiesignalen.

Borgingsacties

2016-2017

  • Het werven van vrijwilligers blijft hoog op de agenda staan en het hoofdbestuur stimuleert de commissievoorzitters om dit aan te kaarten binnen de diverse commissies.
  • Het hoofdbestuur blijft activiteiten op het gebied van morse promoten en ondersteunen.
  • Onder de aandacht brengen dat morseseinen ook door middel van computerprogramma's gedecodeerd kan worden. Dit neemt in eerste instantie de vrees om het morsealfabet te leren weg.
  • Aandacht vestigen op het feit dat in België morse-examens afgenomen worden. Het in België afgegeven certificaat wordt door de Nederlandse overheid erkend door afgifte van een aangepast registratiebewijs door middel van de toevoeging "morse included" waardoor de Nederlandse zendamateur ook in landen waar deze toevoeging vereist is met behulp van morseseinen kan uitzenden.
  • In september wordt een technisch forum op het internet opengesteld. Dit forum geeft de gelegenheid om ook vragen over morseseinen te stellen. Dit vergroot de aandacht op het onderwerp morseseinen.
  • Aandacht schenken in het blad Electron en op de website aan het onderwerp morse door het opnemen van een lijst met informatiebronnen over morseseinen.
  • Het plaatsen van oproepen in diverse bladen en het benaderen van ervaren gebruikers van de morsecode met de vraag om verhalen te schrijven in het gebruik van morse.

2012-2015

  • Het uitgeven van een brochure voor jongeren. Scouting Nederland gaat deze brochure sturen naar  groepen die deelnemen aan de Jamboree on the Air.
  • Het zoeken van sponsoren voor de bouwpakketten, zodat ze betaalbaar worden voor de jeugd.
  • Het stimuleren van het geven van cursussen op de afdelingen van VERON.
  • Publicaties in het verenigingsorgaan Electron en op de VERON website. Het realiseren van een forum op de website, waar over het gebruik van morse gediscussieerd kan worden.
  • Het stimuleren van wedstrijden die in het teken staan van morse.
  • Het starten van projecten over morse, zoals op de Dag voor de Radioamateur voor de jeugd en het Pinksterweekend van de VERON.

Contact

Stichting Veron
Mecklenburgweg 4
5684 GR Best
Website