• Sport en spel
  • Markten en jaarfeesten

De kortebaandraverijen begonnen ooit als onderlinge wedstrijden met weddenschappen tussen boeren en andere paardenbezitters. Tegenwoordig trekken de goed georganiseerde draverijen veel toeschouwers. De Harddraverij Medemblik is om meerdere redenen bijzonder: de paarden starten boven op een helling en er zit een flauwe bocht in het parcours. Een kolfje naar de hand van de meer technische rijders die goed kunnen sturen. Hierdoor kan het zomaar gebeuren dat een outsider (een relatief onbekend paard waar niet zo veel mensen op wedden) er met de prijs vandoor gaat.

Een weekend lang activiteiten voor alle leeftijden

De Harddraverij Medemblik vindt plaats op de derde maandag van september. De paarden met pikeurs op sulky’s (tweewielige karren) erachter draven dan door de Nieuwstraat. De Harddraverij begint om half twee ’s middags en trekt tussen de vijf- en zevenduizend bezoekers uit Medemblik en omgeving. De prijsuitreiking na afloop van de kortebaandraverij door de voorzitter van de vereniging en de burgemeester is rond half acht ’s avonds in Het Wapen van Medemblik.

Naast de kortebaandraverij zijn er het hele weekend activiteiten, zoals ‘Raad een paard’ voor basisschoolleerlingen en een viswedstrijd voor ouderen. De Harddraverijvereniging Prins Hendrik zet de laatste jaren vooral in op het aantrekken van kinderen en jongeren. Daarom organiseert ze onder meer een kermis, een buitenontbijt met artiesten (‘Opdraven’) en tot slot vuurwerk. Al trekken deze festiviteiten uiteraard mensen van alle leeftijden.

“Het is echt een speciale dag. In cafés, langs de baan, de sfeer is anders. Iedereen is blij, iedereen praat met elkaar en lacht, de vlaggen hangen uit.”

- Hans Nipshagen, voorzitter Harddraverijvereniging Prins Hendrik (2025)

Veel mensen voelen zich betrokken bij de Harddraverij Medemblik. Inwoners, scholen, zestienhonderd leden van de harddraverijvereniging, ondernemers en de gemeente. De burgemeester is de beschermheer en plaatselijke ondernemers zorgen voor de financiële ondersteuning. Op de dag zelf helpen zo’n vijftig tot zestig vrijwilligers de hele dag mee. Bijvoorbeeld in de baanploeg, bestaande uit mannen en vrouwen die alles op- en weer afbouwen. Nipshagen legt uit: “Het hele parcours met zand bedekken, dat doen we zelf.”

Aandacht voor de verzorging van de paarden

Of de eerste harddraverij in 1842 of 1844 is gehouden, weten de Medemblikkers niet zeker. Uit een krantenartikel blijkt dat de draverij in Medemblik in elk geval in 1844 heeft plaatsgevonden en een initiatief was van koffiehuis-houder Sip Lim de Vries. Maar in 1852 werd het tienjarig bestaan gevierd, dus is sindsdien toch het jaartal 1842 als beginjaar aangehouden. De stad nam de organisatie over en dat bleef zo tot 1887, toen de voorloper van Harddraverijvereniging Prins Hendrik het overnam. In de tweede helft van de negentiende eeuw werd van de bereden draverij overgestapt op de aangespannen draverij. Dus van ruiters naar sulky’s.

Er wordt goed voor de paarden gezorgd. De hele dag zijn er een dierenarts en een hoefsmid aanwezig om het welzijn van de paarden te garanderen. Daarnaast voldoet de organisatie aan de strenge reglementen van de Nederlandse Draf- en Rensport (NDR). Harddraverijvereniging Prins Hendrik wil open zijn over wat ze doet en probeert de dialoog over diervriendelijkheid op gang te houden. Als reactie op protesten van dierenwelzijnsorganisaties benadrukken de organisatoren in publicaties de liefde en zorg voor de paarden in hun berichtgeving. Het welzijn van het dier en de strenge nationale reglementen staan voor hen op de eerste plaats.

Activiteiten voor jongeren en een groomingprijs

De harddraverij is vanaf het begin lange tijd populair geweest, maar in de jaren zeventig van de vorige eeuw kwam er een beetje de klad erin. Het raakte bij de jeugd in om te zeggen dat je er niet heen geweest was: “Ik heb geen paard gezien.” Het was stoer om te zeggen dat je alleen in het café gezeten had. Om deze teneur om te draaien, is er een pr-campagne met een lange adem ingezet.

Nipshagen vertelt dat rond 2017 steeds meer jongeren zich gingen interesseren voor de draverij. “Een van de dingen die we hebben ingevoerd is ‘Opdraven’. Dat is een ontbijt met biefstuk op de baan, met optredens van artiesten uit eigen stad en erbuiten.” Dit was speciaal voor jongeren, die dit normaal gesproken thuis aten. Na het ontbijt blijven de jongeren hangen en worden ook toeschouwers.

“We durven te veranderen. We hebben nieuwe activiteiten ingevoerd en houden in de gaten wat werkt of niet. Zo hebben we sinds 2018 ook een kiss cam langs de baan om verliefde stelletjes groot in beeld te brengen.”

- Hans Nipshagen (2025)

Een andere vernieuwing is het toestaan van terrassen langs het parcours. Uiteraard moeten die wel aan veiligheidsregels voldoen, zoals het openhouden van doorgangen voor politie en ambulances. Daarvoor is een oplossing gevonden. Het gevolg is een gezellige drukte langs de baan en tevreden horeca-uitbaters.

Verder is sinds 2021 met de ringrijderij gestopt, omdat er bijna geen deelnemers meer waren. Daarvoor in de plaats is ‘Opdraven’ gekomen. Verder reikt vereniging Prins Hendrik als enige in het land een groomingprijs uit. Dat is een prijs voor de verzorger die zijn of haar paard het beste heeft verzorgd.

Benieuwd naar het bochtige parcours van Medemblik? Op de website van Harddraverijvereniging Prins Hendrik kun je video's van verschillende jaren terugkijken. Klik hier om naar de website te gaan.

Bij ons bekend

Immaterieel erfgoed wordt in heel Nederland beoefend. Benieuwd welke gemeenschappen, stichtingen, cultuurdragers en enthousiastelingen zich actief inzetten om de harddraverij in Medemblik levend te houden en door te geven? Hieronder vind je een overzicht van alle erfgoedgemeenschappen en beoefenaars die bij ons bekend zijn en zich inzetten voor de harddraverij Medemblik

Draag jij ook bij aan de harddraverij in Medemblik en wil je jouw organisatie, vereniging of naam toevoegen aan deze pagina? Wat leuk! Neem contact met ons op via info@immaterieelerfgoed.nl of telefonisch via 026 357 6113.

Gebruikte bronnen

Voor het herschrijven van deze Inventarispagina hebben wij erfgoedbeoefenaren geïnterviewd en gebruikgemaakt van de onderstaande bronnen. Mis je informatie of zie je onjuistheden? Laat het ons weten door een mail te sturen naar info@immaterieelerfgoed.nl.

Laats bijgewerkt: februari 2026.