• Religieus en spiritueel
  • Muziek, theater, vertelkunst, dans en zang

Op pinksterzondag lopen zo’n honderd pinksterbruidjes zingend vanuit verschillende wijken van Borne naar het Dorsetplein in het centrum van de stad. Onderweg bellen ze aan bij de huizen en nodigen de bewoners uit om hun dans te bekijken.

De leden van de Werkgroep Pinksterbruidjes van de Folkloregroep Borne regelen alles voor dit feest. Op de vrijdagavond voor Pinksteren bekleden de leden van de groep acht à tien kleine ijzeren bogen en de pinksterkroon met coniferentakken. Op zondagochtend versieren ze de bogen en de pinksterkroon ook nog met bloemen. Aan de kroon, die een doorsnee van anderhalve meter heeft, hangen ze ook uitgeblazen eieren.

Dansen voor een goede oogst

Al voor de christelijke jaartelling vierden mensen rond Pinksteren het begin van de lente. Ze dansten om de winterdemonen en de kou te verdrijven, voor nieuw leven en een goede oogst. De pinksterkroon en de pinksterbruidjes komen voort uit deze heidense voorjaars- en vruchtbaarheidsfeesten. De eieren staan symbool voor vruchtbaarheid.

Witte jurkjes

De Folkloregroep verdeelt de meisjes in acht à tien groepen. Elke groep loopt door een andere wijk van Borne. De meisjes lopen door de wijk waar ze wonen. Als de in witte jurkjes geklede meisjes (5-12 jaar) op pinksterzondag door de straten lopen, draagt elke groep van tien tot vijftien meisjes een versierde boog mee. Op zaterdagmorgen oefenen de meisjes de traditionele kringdans en het liedje Rosa, Rosa, bloemen op je hoed:

Rosa, wil je dansen, dansen, dansen, Rosa, wil je dansen, dansen, jawel.
Rosa, Rosa, bloemen op je hoed, alle mooie meisjes zijn zo goed.
Rosa, wil je kiezen, kiezen, kiezen, Rosa, wil je kiezen, kiezen, jawel.

Rosa kiezen

Oudere meisjes, ‘de leidsters’ (12-25 jaar) die zelf vroeger pinksterbruidje waren, helpen op zaterdag met het instuderen van de dans en zang. Op zondag lopen ze mee met de groepen. Op zaterdag kiest de Folkloregroep voor elke groep één meisje dat ‘Rosa’ mag spelen. Rosa heeft een eigen rol en dansje, en krijgt een speciale lange witte jurk te leen. De Folkloregroep kiest de Rosa’s uit de meisjes die al vaker hebben meegedaan. Een meisje kan maar een keer Rosa zijn.

Op zondagochtend om tien uur starten de groepen bruidjes vanuit de wijken hun tocht naar het Dorsetplein. Onderweg bellen ze aan bij de huizen en nodigen ze de bewoners uit om te komen kijken naar hun dans waarbij ze het zingen. De toeschouwers geven de meisjes na afloop snoep, fruit of wat kleingeld.

"De feestelijkheden rond de pinksterbruidjes zijn uniek en vormen een rode draad in mijn leven. Het leeft heel erg in Borne. De meisjes voelen zich heel bijzonder en trots als ze mee mogen doen als pinksterbruidje en de Rosa’s zijn supertrots."

- Marleen Wieffer-Platvoet, bestuurslid Folkloregroep Borne (2025).

Dansen onder de pinksterkroon

Via een korte stop bij de Blokhut (een gebouw van de kerk) lopen de meisjes naar het plein voor de gezamenlijke dans onder de pinksterkroon. Vanaf de Blokhut vormen ze een lange rij en zingen zo hard als ze kunnen dat de mooie pinksterbruidjes eraan komen. De muziekgroep staat dan al op het plein te spelen. Op het plein dansen de bruidjes enkele malen onder de pinksterkroon. Er komen vaak wel duizend mensen kijken, onder wie veel familie van de bruidjes, mensen uit het dorp en de omgeving, en toeristen. Bij de laatste dans mag het publiek meedansen.

Geschiedenis en toekomst van de pinksterbruidjes

De geschiedenis van de pinksterbruidjes in Borne is zo’n 85 jaar oud. Er zijn foto’s van pinksterbruidjes van voor de Tweede Wereldoorlog. Tot in de jaren negentig speelden de katholieke parochies en de scouting een rol bij het ‘werven’ van de bruidjes. Nu doet Folkloregroep Borne dit. Dit gebeurt via het nieuwsbulletin ‘Borne boeit’, de nieuwsbrieven van de basisscholen, social media, en posters die ze op de scholen, in de sporthal en het zwembad ophangen.

Ook veel anderen uit Borne en omgeving dragen bij aan het levend houden van het pinksterbruidjesfeest. ‘Borne boeit’ maakt gratis promotie, de bloemist doneert de bloemen, muziekgroep St. Gregorius uit Hertme verzorgt de muziek, en zo’n twintig meiden doen mee als leidster. Om de bewoners van de nieuwbouwwijken in Borne bekend te maken met de traditie gaat de Folkloregroep de wijkverenigingen betrekken.

“Ik was van mijn vijfde tot tiende jaar pinksterbruidje en van mijn twaalfde tot negenentwintigste leidster. Op mijn dertigste ben ik bij de Folkloregroep gegaan en bestuurslid geworden. De feestelijkheden rond de pinksterbruidjes zijn uniek en vormen een rode draad in mijn leven. Het leeft heel erg in Borne. De meisjes voelen zich heel bijzonder en trots als ze mee mogen doen als pinksterbruidje en de Rosa’s zijn supertrots. Ik ben altijd ontzettend blij als ik op het plein al die blijde kopjes zie. De mensen staan rijen dik op het plein om het dansen te zien. En de Folkloregroep is een heel fijne groep. Iedereen voelt zich verantwoordelijk en helpt elkaar. We hebben geen problemen om vrijwilligers te vinden,” aldus Marleen Wieffer-Platvoet, bestuurslid Folkloregroep Borne (2025).

Bij ons bekend

Immaterieel erfgoed wordt in heel Nederland beoefend. Benieuwd welke gemeenschappen, stichtingen, cultuurdragers en enthousiastelingen zich actief inzetten om de feestelijkheden rond de pinksterbruidjes levend te houden en door te geven? Hieronder vind je een overzicht van alle erfgoedgemeenschappen en beoefenaars die bij ons bekend zijn en zich inzetten voor de pinksterbruidjes in Borne

Draag jij ook bij aan de pinksterbruidjes, in Borne of daarbuiten, en wil je jouw organisatie, vereniging of naam toevoegen aan deze pagina? Wat leuk! Stuur een mail naar info@immaterieelerfgoed.nl of bel ons op telefoonnummer 026 356113.

Gebruikte bronnen

Voor het herschrijven van deze Inventarispagina hebben wij erfgoedbeoefenaren geïnterviewd en gebruikgemaakt van de onderstaande bronnen. Mis je informatie of zie je onjuistheden? Laat het ons weten door een mail te sturen naar info@immaterieelerfgoed.nl.

Laats bijgewerkt: mei 2026.