De centrale rol van erfgoedgemeenschappen
Een kernprincipe van het Unesco-verdrag is dat erfgoedgemeenschappen centraal staan. Een voordracht kan alleen plaatsvinden met hun instemming, en zij zijn actief betrokken bij het opstellen van het dossier en bij het uitvoeren van de borgingsmaatregelen.
Immaterieel erfgoed leeft doordat mensen het beoefenen, delen en doorgeven. De internationale UNESCO-lijsten zijn er om dat proces te ondersteunen en zichtbaar te maken — niet om het over te nemen.
Representatieve Lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid
De meest bekende UNESCO-lijst is de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. Op deze lijst staan honderden vormen van immaterieel erfgoed uit alle delen van de wereld.
Het doel van deze lijst is om de wereldwijde diversiteit van immaterieel erfgoed zichtbaar te maken en het bewustzijn over het belang ervan te vergroten. Het gaat hierbij nadrukkelijk niet om een lijst van ‘topstukken’ of om erfgoed dat belangrijk zou zijn voor de hele wereld. De lijst laat juist zien wat gemeenschappen, groepen en individuen zelf belangrijk vinden, en wat bijdraagt aan hun gevoel van identiteit en continuïteit.
De term ‘representatief’ betekent dan ook niet dat een erfgoedvorm typisch moet zijn voor een land. Het verwijst naar de rijkdom en diversiteit van immaterieel erfgoed wereldwijd.