Het Netwerk Immaterieel Erfgoed laat de variëteit aan cultuuruitingen zien die erfgoedgemeenschappen, groepen of individuen zelf erkennen als immaterieel erfgoed. Dit immaterieel erfgoed is door henzelf in het Netwerk aangemeld. Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland is derhalve niet verantwoordelijk voor de inhoud van de beschrijving.

Beschrijving

Het ambacht van de decoratieve schilder bestaat uit veel verschillende technieken. De technieken kunnen worden onderverdeeld in drie overlappende groepen: glasbewerking, vergulden en decoratief werk. Een aantal van de verschillende technieken zijn:

Glasbewerking:

  • Achter glas schilderen
  • Glas etsen
  • Glas verzilveren
  • Mousseline glas produceren
  • IJsbloem glas produceren
  • Parelmoer en abalone schelp inleggen
  • Glas slijpen

Vergulden:

  • Achter glas vergulden
  • Vergulden van 3D objecten

Decoratief werk:

  • Letter schilderen
  • Hout-en marmer imitaties
  • 3D letter

Beoefenaars en betrokkenen

Erik Winkler van Schitterend uit Diemen is een ambachtsman die alle bovengenoemde technieken beheerst. Er wordt samengewerkt met gespecialiseerde schilders en interieur en exterieur restauratie schilders. Ook zijn er bij Schitterend cursisten en stagiaires aanwezig. Erik Winkler heeft publiek en klanten, waarvan veel klanten restauratiewerkzaamheden laten verrichten, denk bijvoorbeeld aan het restaureren van een zonnewijzer, de torenhaan, een windvaan of een oude muurschildering.

Geschiedenis en ontwikkeling

Het ambacht van decoratief schilder bestaat uit verschillende technieken, waarvan sommigen al worden uitgevoerd sinds de klassieke oudheid. Zo wordt het vergulden van glas beschreven in het boek Il Libro dell'Arte uit de 14 eeuw van Cennino Cennini. Door de eeuwen heen werden de technieken gaandeweg verbeterd en toegepast in verschillende stijlen. Het ambacht werd overgebracht op de nieuwe generatie door vader naar zoon of door meester naar leerling.

Tijdens de industriële revolutie is er een grote sprong gemaakt met mogelijke toepassingen. Na de Tweede Wereldoorlog, tijdens de wederopbouw, was er behoefte aan snel bouwen, waarbij er minder aandacht was voor kostbare decoratie. Doordat de vraag naar decoratief schilderwerk minder werd, werden er ook minder schilders opgeleid.

De laatste jaren is er meer waardering voor handwerk en daarmee ook voor de traditionele decoratieve schildertechnieken. Het ambacht wordt tegenwoordig ook doorgegeven via studies en cursussen. Het ambacht is een levend ambacht, doordat men telkens nieuwe materialen en werkwijzen gebruikt en men steeds opnieuw op zoek is naar nieuwe toepassingen. De ambachtsman experimenteert met de opgedane kennis op nieuw materiaal, bijvoorbeeld omdat sommige materialen niet meer verkrijgbaar zijn.

Borgingsacties

Om het ambacht decoratieve schildertechnieken te borgen voor de toekomst worden de volgende acties ondernomen: 

  • Schitterend verzorgt lezingen op verschillende locaties, in Nederland en buitenland.  
  • Schitterend heeft cursisten en stagiaires die het ambacht leren.

Om het ambacht nog beter te kunnen borgen voor de toekomst, is het van belang om samen te werken met andere ambachtsmensen. Samen hebben de ambachtsmensen tenslotte een grotere armslag en kunnen zij meer bereiken. Er zijn ambachtsmensen die niet alle bovenstaande technieken beheersen, maar wel één of meer. Met deze bijschrijving in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland wil Erik Winkler graag oproepen tot samenwerking met andere ambachtsmensen. Beheers jij een decoratieve schildertechniek en wil je graag meewerken met de erfgoedzorg van dit ambacht? Neem dan contact op met Erik Winkler van Schitterend.

Contact

Schitterend
Stammerkamp 14
1112VH Diemen
Noord Holland
Nederland
Website