Het Netwerk Immaterieel Erfgoed laat de variëteit aan cultuuruitingen zien die erfgoedgemeenschappen, groepen of individuen zelf erkennen als immaterieel erfgoed. Dit immaterieel erfgoed is door henzelf in het Netwerk aangemeld. Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland is derhalve niet verantwoordelijk voor de inhoud van de beschrijving.

Beschrijving

Al 60 jaar wordt op de dinsdag na Pinksteren een kortebaanharddraverij gehouden in Venhuizen. Een jaarlijks terugkerend evenement waar het hele dorp voor uitloopt en beleefd wordt door de hele bevolking van Venhuizen en voor alle leeftijden. Op deze dag wordt 's morgens, voorafgegaan aan de harddraverij, van 10.15 uur tot 13.30 uur een kinderprogramma gehouden voor alle bewoners van Venhuizen e.o. met een scala van optredens, straattheater, activiteiten, etc. Dit programma is gratis voor alle bezoekers. Diverse generaties bezoeken dan ook deze 'derde Pinksterdag', in de volksmond Pinkster 3 genoemd. Niet alle bewoners/ gezinnen in Venhuizen zijn in staat om uitgaven te doen om deze feestelijkheden te bezoeken. Dat is de reden om het ochtend- en middagprogramma gratis aan te bieden. geen entreekosten en geen betaling om deel te nemen aan de festiviteiten. De gedachten om geen entree te heffen wordt breed gedragen door de bevolking en bedrijven. Het is daarom hun extra motivatie om het P3-evenement geldelijk en materieel te ondersteunen.

Vanaf 13.30 uur start dan de kortebaan harddraverij. Deze wordt dit jaar voor de 60e keer gehouden en wordt op de Kerkweg in Venhuizen dit jaar, 2020, voor de tweede keer verreden. Geen entree om hierbij aanwezig te zijn.

De kortebaandraverij is onderdeel van de paardensport. 2 paarden met pikeurs(de ruiters) op sulky's (tweewielige karren) strijden om de winst over een afstand van 300 meter. De kortebaan is een afvalrace. Het paard en pikeur die de eerste 2 ritten wint, gaat naar de volgende ronde (omloop genoemd). Het hoogst aantal ingeschreven paarden is 24. De eerste omloop bestaat dus uit 12 wedstrijden. De tweede omloop bestaat dan uit 6 wedstrijden, etc. Om op een even aantal uit te komen wordt in de derde omloop bijgeloot. Dat betekent dat een paard dat in de voorgaande omloop verloren heeft, de kans heeft om toch door te gaan naar de volgende ronde (omloop). Een pikeur kan achter meerdere paarden zitten. Als twee paarden van dezelfde pikeur tegen elkaar strijden, dan bepaalt de pikeur achter welk paard hij/zij gaat zitten en verzoekt een collega om achter het andere paard te zitten. Over de verharde weg zijn 2 sporen van zand een  aangebracht waarop het paard draaft. De wielen van de sulky blijven dan op de verharde weg. De hele dag is een dierenarts en hoefsmid aanwezig om veiligheid en gezondheid van de paarden te garanderen.

De kortebaanbond heeft hoge kwaliteitseisen vastgelegd waaraan de draverij moet voldoen. Deze worden voor en tijdens de draverij gecontroleerd. Veiligheid voor dravers, deelnemers en bezoekers heeft de hoogste prioriteit.

De prijsuitreiking wordt gehouden in de Ned. Hervormde Kerk, een monumentale kerk, waaraan het culturele centrum 'De Triangel' verbonden is en samenwerkt met het bestuur om de prijsuitreiking in de kerk te houden. De prijsuitreiking wordt gedaan door de voorzitter van de vereniging en de burgemeester van gemeente Drechterland, waar Venhuizen onderdeel van is.

De derde Pinksterdag is de afsluitdag van de kermis in Venhuizen in het noordelijk deel van het dorp. Er is geen café van waaruit dit wordt georganiseerd maar er wordt een grote feesttent opgebouwd met diverse kermisattracties. Van vrijdagavond tot dinsdagavond zijn dan activiteiten voor het hele dorp e.o.

 

Betrokkenheid en beoefenaars

De harddraverij van Venhuizen wordt breed gedragen door de bevolking van Venhuizen e.o. Vele personen zijn donateur of sponsor van onderdelen en ook het bedrijfsleven en hun ondernemers zijn sterk betrokken bij dit fenomeen. Zij zorgen voor de financiële ondersteuning. Door de verplaatsing het afgelopen jaar van de harddraverij van de Westerbuurt naar de Kerkweg, dichter bij de bewoonde kernen, is hete aantal bezoekers enorm toegenomen. Ongeveer 2500 mensen zijn op het evenement afgekomen.

De deelnemers, eigenaars van de paarden en de pikeurs, aan de harddraverij komen uit het hele land. De NDR (Nederlandse Draf- en Rensport) heeft als taak om de organisatie van de wedstrijden op zich te nemen. Zij beheert ook de contacten met fokkers, wet-en regelgeving en beheert de financiële zaken.

Bezoekers kunnen op de paardenwedstrijden wedden. De organisatie hiervan is Runnerz. N.a.v. de ingelegde wedgelden ontvangt de harddraverijvereniging een percentage van de opbrengst. Er kan fysiek bij de totalisator (wedkantoor/ mobiele wagen) inzetten en het kan online gedaan worden.

 

Venhuizen en de kortebaan harddraverij

De harddraverij van Venhuizen bestaat sinds november 1960. Over de draverijen voor 1960 is weinig te vinden. Uit een bericht uit de Purmerender Courant van 4 en 11 augustus 1869, is bekend dat op de Buurt in Venhuizen bij herberg 'De vergulde Baars' een harddraverij werd gehouden. Niet vermeld is of het ging om een bereden draverij of een aangespannen draverij. De eerste draverij in Venhuizen na de oprichting werd verreden op de dinsdag na Pinksteren in 1961. Zo ontstond de 'Pinkster3' oftewel 'derde pinksterdag'. Tot 1987 werd er nog gedraafd op het land van Klaas Bruin. In 1988 verhuisde de draverij naar de Westerbuurt, een verharde baan. Men was vanaf dat moment minder afhankelijk van het weer. In 1996 brandde het centrale dorpscafé af. In 1997 werd bij de draverij, op het land van een plaatselijke veehouder,  een kermistent geplaatst met diverse kermisattracties. In 2019 werd de draverij verplaatst naar de Kerkweg, midden in het dorp nabij de bewoning. Een kermistent kon geplaatst worden naast de ijsbaan met diverse kermisattracties. Het bleek een schot in de roos met een enorme toename van bezoekers.

Sinds 2012 brengt de harddraverijvereniging een P3-krant uit met een oplage van 6500 exemplaren. Alle informatie rondom Pinkster 3 met alle activiteiten worden daarin genoemd. Maar ook alle informatie over de draf zelf, etc. Bedrijven ondersteunen (advertenties)  deze krant van harte en deze inkomsten zorgt ervoor dat de harddraverij haar activiteiten kan blijven organiseren.

Tot 2015 werd er naast de harddraverij nog een ringrijderij gehouden. Het verminderd aantal deelnemers en de kosten die door de harddraverij gedragen moesten worden is de reden geweest om dat onderdeel te schrappen. Organisatorisch werd het ook steeds lastiger om beide onderdelen (ringrijderij en harddraverij) na elkaar te laten verlopen. 

Tot 2015 werd ook nog een rommelmarkt gehouden. De opbrengsten waren bestemd voor de harddraverijvereniging. Wet- en regelgeving deden de organisatie hiervan uiteindelijk  het bestaan hiervan de das om. De afvoer van de restanten moest voortaan verzorgd worden door de vereniging en de kosten hiervan werden hoger dan  de inkomsten hiervan.  Bovendien ontstonden vele 2e hands binnenmarkten en daalde het niveau van de ingebrachte goederen van de rommelmarkt op Pinkster 3.

Het kinderprogramma is steeds aanwezig geweest op Pinkster 3. Prominente Nederlanders werden uitgenodigd om hun kunsten en talenten te tonen aan het Venhuizer publiek. De vereniging besteedt daarom nog steeds veel aandacht (en financiële middelen) om het kinderprogramma te organiseren voor de vele generaties uit Venhuizen en omstreken. De dinsdag na Pinksteren is dus steevast een vrije dag voor alle basisscholen. Venhuizer leerlingen van het voortgezet onderwijs  in de regio kunnen zelfs ontheffing krijgen na een gemotiveerd verzoek om deel te nemen aan dit dorpsfeest. Niet voor niets is ons logo: Pinkster 3, een vrije dag waard.

Bronnen:

  • Op uw plaatsen...  Een jubileum boekwerk met de geschiedenis van de Harddraverij Venhuizen. (t.g.v. 50-jarig jubileum)
  • P3-krant. Deze krant wordt jaarlijks uitgegeven met een oplage van 6500 exemplaren in Venhuizen e.o.
  • www.harddraverijvenhuizen.nl

 

 

 

 

 

 

  

Contact

Harddraverijvereniging Venhuizen
De Buurt, 86
1606 AJ Venhuizen
Nederland
Website