• Sport en spel
  • Markten en jaarfeesten

‘Pinkster drie’ is een begrip in en om Venhuizen. Het is in het Noord-Hollandse dorp een belangrijke feestdag met onder andere een kermis en een harddraverij. De harddraverij van Venhuizen is een paardenrace op een korte baan van driehonderd meter midden in het dorp. De deelnemers zitten in karretjes achter de paarden en strijden telkens tegen een andere deelnemer om de snelste tijd. De tweewielige karretjes heten sulky’s en degene die op de sulky zit, wordt een pikeur genoemd.

Feestweekend met Pinksteren

De bewoners van Venhuizen houden van harddraverijen. Al in 1869 stond er een stukje in de plaatselijke krant over een harddraverij bij herberg De Vergulde Baars te Venhuizen. In de twintigste eeuw pakten de paardenliefhebbers het professioneler aan. Ze verenigden zich in 1960 in de Harddraverijvereniging Venhuizen en organiseren sindsdien op Pinkster drie of kortweg P3, derde Pinksterdag, deze wedstrijd.

Het is tegelijk de afsluiting van een lang feestweekend met een kermis, een kinderprogramma op de dinsdagmorgen en de harddraverij op dinsdagmiddag. Voor de kinderen zijn er bijvoorbeeld optredens van artiesten, tentjes waar ze zich kunnen laten schminken, een ballonartiest en een ‘hobbyhorserace’. Alle activiteiten zijn midden in het dorp, vertelt Kees Komen, voorzitter van de Harddraverijvereniging Venhuizen. Van heinde en verre komen bezoekers op de draverij af, voor de gezelligheid, de spanning en om een gokje te wagen op het winnende paard.

“De harddraverij is echt de verbindende factor in het dorp. De sfeer is fantastisch langs de baan, de mensen genieten optimaal, het is voor velen ook een reünie.”

- Kees Komen, voorzitter Harddraverijvereniging Venhuizen (2025)

De harddraverij heeft vroeger op verschillende andere locaties plaatsgevonden, zoals het weiland van Klaas Bruin of de Kerkweg. In 2022 is het evenement verplaatst naar het hart van het dorp, het Twijver. Dat is een brede straat waaraan ook de meeste winkels en enkele horecagelegenheden liggen. De feesttent en de kermis zijn opgebouwd op parkeerterreinen langs de straat. Komen is erg tevreden met deze locatie, want de zichtbaarheid van de harddraverij is beter en het evenement trekt meer mensen.

Hekken, zand en lcd-schermen

De vrijwilligers van de harddraverijvereniging en meewerkende bedrijven beginnen al vroeg in de ochtend met de opbouw van het terrein. Ze plaatsen onder meer hekken, geluidsinstallaties en lcd-schermen. Een lokaal bedrijf zorgt voor het zand op de weg waar de paarden over draven. De vereniging doet zijn uiterste best om het hele festijn veilig te laten verlopen, voor mens en dier. Zo is er altijd een vaste dierenarts die de paarden bijstaat. Hij bepaalt samen met de voorzitter van de jury of de omstandigheden, zoals het weer, goed genoeg zijn om de wedstrijd te laten doorgaan.

De harddraverijvereniging bestaat niet alleen uit een bestuur, maar ook uit verschillende commissies zoals voor de techniek, de pr, de sponsoring en de op- en afbouw. Alle commissieleden zijn vanaf november tot aan Pinksteren bezig met de voorbereidingen. Op Pinkster drie zelf krijgen ze daarbij nog hulp van veel vrijwilligers.

Het publiek kan de races overal goed volgen, want er staan lcd-schermen bij de start, halverwege de baan en bij de finish. Ook is er videoregistratie van de ritten en een digitale finishregistratie. Wel zo eerlijk. Het zal duidelijk zijn dat de vereniging gebruik maakt van zoveel mogelijk moderne technologie om het publiek tegemoet te komen en om de wedstrijden eerlijk te laten verlopen.

Iedereen doet mee

Niet alleen de mensen van de harddraverijvereniging, maar ook de bewoners van Venhuizen doen hun best om er een heuglijke dag van te maken. Voor iedereen in het dorp is het feest. De meeste inwoners steken al vroeg de vlag uit en de kinderen hebben een vrije dag. En dat niet alleen, ook veel volwassenen krijgen een vrije dag van hun baas op deze dag, zelfs bewoners van Venhuizen die in omliggende dorpen werken. De harddraverij op Pinkster drie is bekend in de hele regio.

De toegang tot het ochtend- en middagprogramma van de draverij en het kinderprogramma is gratis, dus iedereen kan meedoen. “Wij vinden dat het gratis moet zijn en blijven,” aldus Komen. “Dat legt meer druk op de sponsorcommissie, maar dat hebben we er graag voor over.” De laatste tijd zitten er in de commissies meer jonge mensen, die weten hoe ze publiek kunnen trekken. Door dit succes komen bedrijven die het evenement willen steunen nu uit zichzelf naar de vereniging toe.

“Ik ben echt gepakt door de harddraverij. Ik krijg er gewoon energie van als het goed gaat. Vijftien jaar geleden lag de harddraverij op zijn gat, sindsdien hebben we met nieuwe mensen en de verplaatsing van het parcours de draverij zichtbaarder gemaakt en leuker voor iedereen.”

- Kees Komen (2025)

Hele families staan langs het parcours te juichen voor de dravende paarden en de pikeurs. Niet alleen op de straat, maar ook in de aanliggende tuinen. Er komen inwoners van Venhuizen zelf op de harddraverij af, maar er zijn ook bezoekers uit de wijde omgeving. In totaal zo’n vijfentwintighonderd mensen. Iedereen ontmoet elkaar tijdens Pinkster drie, het feest heeft een hoog reüniegehalte.

Nog meer leren over de Harddraverij in Venhuizen? Op YouTube delen ze een hoop video's. Klik hier om naar het YouTube-kanaal te gaan (@harddraverijvenhuizen)

Bij ons bekend

Immaterieel erfgoed wordt in heel Nederland beoefend. Benieuwd welke gemeenschappen, stichtingen, cultuurdragers en enthousiastelingen zich actief inzetten om de harddraverij in Venhuizen levend te houden en door te geven? Hieronder vind je een overzicht van alle erfgoedgemeenschappen en beoefenaars die bij ons bekend zijn en zich inzetten voor de harddraverij in Venhuizen.

Draag jij ook bij aan deze vorm van immaterieel erfgoed en wil je jouw organisatie, vereniging of naam toevoegen aan deze pagina? Wat leuk! Neem contact met ons op via info@immaterieelerfgoed.nl of telefonisch via 026 357 6113.

Gebruikte bronnen

Voor het herschrijven van deze Inventarispagina hebben wij erfgoedbeoefenaren geïnterviewd en gebruikgemaakt van de onderstaande bronnen. Mis je informatie of zie je onjuistheden? Laat het ons weten door een mail te sturen naar info@immaterieelerfgoed.nl.

Laats bijgewerkt: februari 2026