De Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland bevat immaterieel erfgoed waarvan de erfgoedgemeenschap, groep of individu een borgingsplan heeft geschreven om het erfgoed toekomst te geven. Dat plan is getoetst door een onafhankelijke Toetsingscommissie. De erfgoedzorg wordt elke twee jaar geëvalueerd.

Beschrijving

Het Stadsschuttersgilde van Weert is een vereniging die in haar optreden laat zien dat ze nauw verbonden is met de geschiedenis van de stad Weert. Bij veel officiële gelegenheden in Weert geeft het gilde in kleurrijke kledij, overgenomen van de schuttersdoeken van Frans Hals, acte de présence. Ieder jaar wordt op 25 november het feest van patrones Sinte Catharina uitgebreid gevierd. Het koningsvogelschieten gebeurt volgens oude gebruiken. Op Koningsdag worden er voor de Majesteit saluutschoten gelost en maakt de schutterij een rondgang door de stad, waarbij de vestingwerken worden geïnspecteerd. Ook op de zondag van de Weerter kermis maakt de schutterij een rondgang, nadat de leden de kermismis hebben bijgewoond. Bij de Sacramentsprocessie door Weert trekt het gilde als bewaking van het Allerheiligste mee.

Beoefenaars en betrokkenen

Veel inwoners van Weert, en zeker het gemeentebestuur en het bestuur van de dekenale kerk van Weert, dragen het gilde een warm hart toe. De tradities van het Gilde van Wieerter Stadsschötte Sint Catharina 1480 worden op de eerste plaats gedragen door de leden van het gilde, hun familieleden, vrienden en relaties. Het gilde is aangesloten bij het Oud Limburgse Schuttersfederatie. De schutterij heeft de ‘Sjöttesjoeel’ (Schutterijschool) en geeft voorlichting en lessen aan jongeren. Door middel van onderwijspakketten worden leerlingen van de groepen zeven en acht van de basisscholen in Weert bereikt.

Geschiedenis en ontwikkeling

Het schuttersgilde van Sinte Catharina is in 1480 ontstaan uit een kerkelijke broederschap. De Heer van Weert besloot de broederschap van Sinte Catharina te reglementeren en aan te stellen als stadsschutterij ter bescherming van de stad Weert. Er mochten maximaal 41 geüniformeerde leden zijn. In de loop der eeuwen werd het gilde een organisatie waarbij vooral het ceremoniële karakter belangrijk is. Het devies: ‘Voor Alter, Heerd en Troon’ is nog altijd geldig. De wapens waarvan de schutterij zich bedient, zijn sterk veranderd. De middeleeuwse schutterijen hanteerden handboog, kruisboog en voetboog. Nu wordt er gebruik gemaakt van musketten. Tot aan 1949 bleef het Gilde van Sinte Catharina bestaan. In dat jaar moest het wegens gebrek aan actieve leden in ruste gaan. In 1987 werd het initiatief genomen om de oude stadsschutterij nieuw leven in te blazen. Omdat de schutterij nooit officieel was opgeheven, werd besloten de nieuwe schutterij te noemen naar het eeuwenoude Sinte Catharina. De nieuwe Weerter stadsschutterij kreeg de naam van: Gilde van Wieerter Stadsschötte Sinte Catharina 1480.

Borgingsacties

Om het schuttersgilde van Sinte Catharina in Weert te borgen voor de toekomst worden de volgende acties ondernomen: 

2017-2020

  • Het Gemeentemuseum wordt verbouwd, daarna wordt het zilver daar weer opgeslagen. Waarschijnlijk komt er weer een vaste uitstalling over het Stadsgilde in het museum.
  • In 2020 is de Vrede van Geuzendijk (1990) getekend voor een handgemeen tussen Budel en Weert in het verleden, dat nooit bijgelegd was. Door corona is de 30-jarige herdenking niet uitgevoerd. Deze actie blijft staan.
  • In 2021 komt er een nieuwe burgemeester, contact opnemen om de goede samenwerking voort te zetten.
  • Een lespakket voor basisscholen waarbij een delegatie van het gilde in vol ornaat langs komt en uitleg geeft, zal na corona weer aan basisscholen aangeboden worden.
  • Philips van Hoorne en de graaf van Egmont zijn 400 jaar geleden onthoofd in Brussel. In het kader daarvan is er een standbeeld gemaakt, dat vanaf 2019 de ronde doet in de steden waar Philips van Hoorne is geweest. Het zou uiteindelijk komen te staan in Weert, waar het Stadsgilde is opgericht door Philips van Hoorne. Door corona is de plaatsing tot nader orde uitgesteld.
  • Goede contacten voortzetten met de EGS (Europäische Gemeinschaft historischer Schützen) via onze voormalige voorzitter.
  • Plannen om mee te doen in de optocht Hazebrouck (Frankrijk) volgend jaar maart. Afhankelijk van corona of dat door kan gaan.
  • Aantal evenementen uit 2020 doorgeschoven naar volgend jaar. Europees schutterstreffen uitgesteld naar 2022.
  • Actief blijven in het verkrijgen van nieuwe leden. Het ledenaantal blijft gelijk, maar de gemiddelde leeftijd is hoog. Contact opgenomen met een bureau op het gebied van communicatie en marketing, dat advies zal geven. Door de coronapandemie is dit contact voorlopig uitgesteld tot 2021.
  • Het steeds verder beperken van de mogelijkheden op het gebied van het traditioneel schieten. De gemeente staat er positief tegenover, maar de politie geeft geen vergunning i.v.m. angst voor wapenbezit (sinds Alphen a/d Rijn). Acties op dit gebied worden ondernomen door de Federatie van Oud Limburgse Schutterijen.
  • De financiële situatie blijft om aandacht vragen. Optredens in het buitenland worden soms vergoed, ook voor Nederland zal getracht worden om onkostenvergoeding te ontvangen. De commissie sponsoring blijft actief. Er is een kledingcontainer in beheer genomen. Per kilokleding wordt daarvoor een vergoeding ontvangen. Contributie wordt aangepast.

 

2014-2016

  • Er wordt een goede relatie onderhouden met de lokale overheid.
  • Er worden contacten gelegd en onderhouden met de lokale pers om het gilde periodiek aandacht te geven.
  • Het schuttersgilde zet sociale media in om voor meer bekendheid en betrokkenheid te zorgen.
  • Een deel van het Koningszilver zal vervangen worden door replica's om het origineel te beschermen. De originelen worden in het Gemeentemuseum tentoongesteld. 
  • De (inter)nationale contacten worden onderhouden en uitgebreid waar wenselijk.

Contact

Gilde van Wieerter Stadsschötte Ste Catharina 1480
Poldermolen 3
6003 BC Weert
Website