Over

Chanoeka is een joods feest, het inwijdingsfeest, dat ook bekend staat als ‘het feest van de lichtjes’. De precieze data van Chanoeka zijn afhankelijk van de joodse kalender, maar vallen altijd in de donkere winterperiode van het jaar. De eerste dag van het feest, dat acht dagen duurt, begint na zonsondergang van de 24e dag van de joodse maand Kislew, dit is eind november, begin december. Bij het feest worden de (olijf)olielampjes in de chanoekia, de kandelaar met 8 + 1 armen, aangestoken met zang, met de uitspraak van zegeningen, met het eten van lekkernijen die met het chanoekafeest verbonden zijn en met het spelen met de dreidel, een tolletje met Hebreeuwse letters. Dit verwijst naar de Syrische bezetting: studenten trokken zich terug in een grot omdat hun theologische studie door de bezetter verboden was. Als zij betrapt dreigden te worden, werd het tolletje gebruikt om te suggereren dat ze alleen maar met een onschuldig spelletje bezig waren.

Gemeenschap

Joodse gemeenten vind je overal in het land. Vaak beheren zij een synagoge en hebben een eigen rabbijn. De organisatie van de openbare chanoekaviering in Utrecht ligt bij de Stichting Chabad-Lubavitch Utrecht. Dit is een groeiend netwerk van Joodse inwoners van de provincie Utrecht. Er worden ontmoetingen, feesten en culturele bijeenkomsten georganiseerd, ook richt Chabad zich op maatschappelijk werk. Chabad-Utrecht organiseert ook lessen en cursussen met thema’s als de Thora, de Joodse cultuur en het Hebreeuws.

Geschiedenis

De oorsprong van de viering van Chanoeka is de (her)inwijding van de Tempel van Jeruzalem in het jaar 164 voor Christus. De heersende Grieken ontwijdden de Tempel in Jeruzalem door op het altaar een varken te offeren en dit was het begin van verzet. Jeruzalem werd heroverd en toen bleek dat de Grieken in de tempel alles vernield hadden. Afgodsbeelden moesten verwijderd worden en de menora (kandelaar) weer rechtgezet en aangestoken. Echter, er was maar één klein kruikje reine olie, net genoeg voor één dag. De menora werd aangestoken en de Tempel werd her-ingewijd. Het wonder is dat de menora iedere ochtend weer vol was, acht dagen lang, tot er nieuwe olie geperst en gezuiverd was. Vanaf dit moment wordt ieder jaar het chanoekafeest gevierd. Oorspronkelijk alleen in huiselijke kring maar de laatste tijd zijn er ook openbare vieringen waarbij onder grote publieke belangstelling de lichtjes in de chanoekia plechtig worden ontstoken. Het is daarmee ook het feest van de vrijheid van godsdienst en tolerantie: nu er steeds meer sprake is van godsdienstvrijheid en deze vrijheid in Nederland ook in de grondwet verankerd is kan het feest meer in de openbaarheid gevierd worden. Bij joodse gezinnen wordt de chanoekia zichtbaar geplaatst, voor het raam of zelfs in de tuin.

Organisatie

Stichting Chabad-Lubavitch
Postbus 9915
3506 GX Utrecht
Website