De Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland bevat immaterieel erfgoed waarvan de erfgoedgemeenschap, groep of individu een borgingsplan heeft geschreven om het erfgoed toekomst te geven. Dat plan is getoetst door een onafhankelijke Toetsingscommissie. De erfgoedzorg wordt elke twee jaar geƫvalueerd.

Beschrijving

Ieder jaar op de eerste zondag van juli vindt ergens in Nederlands of Belgisch Limburg het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS) plaats. Vrijwel alle schutterijen in de beide Limburgen, met in totaal ongeveer tienduizend schutters, nemen daaraan deel. In de ochtend is er na een ontvangst van genodigden en schutters een openings- en vlaggenparade. ’s Middags is er een kleurrijke optocht van ongeveer 160 schutterijen. Er zijn deelnemers in fantasiekostuums, militaire uniformen en in gilde-uniformen. Voor de eretribune vindt het defilé plaats. De optocht zelf is al een wedstrijd. Een uitgebreide jury beoordeelt de mooiste koningen en koninginnen, bielemannen, marketentsters, bordjesdragers, muziekgroepen en andere deelnemers aan de optocht. Na de optocht worden er nog speciale wedstrijden exercitie en vendelzwaaien gehouden. Het hoogtepunt van het schuttersfeest wordt gevormd door de schietwedstrijd. Elke schutterij heeft een team van zes schutters. Er moeten bölkes van de hoge hark worden geschoten. De schutters lossen om beurten elk drie schoten op de bölkes. Als een schutter mist, dan is de vereniging af. Het zestal dat als enige niet mist of als laatste mist, heeft de wedstrijd gewonnen en heeft dan den um. De schutterij waartoe het zestal behoort, mag het jaar daarop het OLS organiseren.

Beoefenaars en betrokkenen

Het OLS verbindt gildebroeders en -zusters uit Nederlands en Belgisch Limburg. De gilden zijn georganiseerd in de Oud Limburgse Schuttersfederatie. Het feest wordt georganiseerd door een stuurgroep en een tiental werkgroepen die ondersteund worden door de federatie. Gemeentebesturen en hulpdiensten zijn nauw betrokken bij de organisatie, waarvoor in totaal 900 tot 1000 vrijwilligers nodig zijn. Onder leiding van een jurycommissie zijn 120 juryleden actief. Het OLS trekt ieder jaar circa 35.000 bezoekers. In de regionale en lokale media wordt altijd veel aandacht aan het OLS besteed.

Geschiedenis en ontwikkeling

De geschiedenis van het OLS gaat terug tot 1876. In de beginjaren werd het feest het Groot Internationaal Schuttersfeest genoemd. Vanaf 1906 heette het Oud Limburgs Schuttersfeest. Om de reglementen en spelregels te bundelen en toe te zien op de naleving ervan, werd in 1937 als koepelorganisatie voor de schuttersbonden in Belgisch- en Nederlands Limburg de Oud Limburgse Schuttersfederatie opgericht. De schietwedstrijd is altijd belangrijk geweest. In de loop der jaren ging er steeds meer aandacht uit naar de optocht. In de beginperiode telde iedere schuttersvereniging slechts enkele trommelaars. Nu is er bijna bij iedere schutterij een compleet muziekkorps. In de jaren zeventig van de vorige eeuw kwamen er marketentsters, vrouwen die speciaal gekleed zijn en een mand met levensmiddelen dragen. Ook de opening van het feest met een vlaggenparade stamt uit die jaren. Het aantal toeschouwers, vooral bij de optocht, groeit nog steeds. Ook hoge geestelijke en wereldlijke autoriteiten zijn dikwijls ruim vertegenwoordigd. In 2006, bij het honderdjarig jubileum van het OLS, waren koningin Beatrix en kroonprins Filip van België aanwezig.

Borgingsacties

2016-2017

  • In verband met de strenge regels en daarmee samenhangende hoge kosten om een geschikte plek te vinden voor de organisatie van het OLS-feest blijft men ingesprek blijven met de gemeentelijke, provinciale en landelijke besturen. 
  • Jongeren kennis laten maken met de schutterscultuur en het Oud Limburgs Schuttersfeest door het Project Educatie OLS, met waar nodig onder meer een modernisering van bestaande onderdelen zoals de Sjöttesjoel.
  • Als het financieel mogelijk is lesbrieven en een game ontwikkelen.
  • In het Limburgs Schutterstijdschrift aandacht besteden aan de relatie tussen de schutterijen en de kerk en de deelname aan parochiale processies.
  • Het maken van een brochure over Limburgse schutterijen en hun tradities. 
  • Door middel van het project Samen Sterk ondersteuning geven aan schutterijen die op bestuurlijk vlak moeite hebben om het hoofd boven water te houden. Hierin wordt samen met de betreffende schutterij een analyse gemaakt van de huidige stand van zaken en wordt er een plan op maat gemaakt om een nieuwe weg in te slaan en met behoud van de kernwaarden de schutterij toekomst te geven.
  • Muziek hoort bij de traditie van het Oud Limburgs Schuttersfeest. Wij gaan jeugdige leden stimuleren om muziek te (blijven) maken:
  • Het instellen van de muziekprijs Esprit om de animo voor muziek te vergroten. De schutterij moet hiervoor onder meer een opleidingsplan (voor jeugd) opstellen. 
  • Het invoeren van de solistenwedstrijd: Militaire signalen, om de (historische) rol van muzikanten binnen schutterijen zichtbaar te maken.
  • We gaan een lezingencyclus starten, waarbij op diverse plaatsten in Limburg interactieve voordrachten gegeven zullen worden waarbij zowel de historische context als de huidige functie van de traditie belicht worden.

 

2012-2015

  • Omdat de de benodigde vergunningen verschillen per gemeente wordt samen met de provincie gewerkt aan een standaard vergunningenvoorschrift.
  • Er worden speciale jeugdactiviteiten georganiseerd waarbij ook met scholen wordt samengewerkt. 
  • Het Kinder-OLS wordt gecontinueerd en uitgebreid.
  • Er wordt overlegd met bonden en besturen over hoe de jeugd bij de OLS betrokken kan worden.
  • Er worden gemeenschapsactiviteiten georganiseerd voor niet-leden zoals schietwedstrijden en koningsschieten voor leken, en het schieten voor een jeugdkoning of jeugdprins.
  • De goede contacten met de media (radio, tv, kranten) worden verder onderhouden zodat de achterban kan volgen wat er gebeurt. Het blad Limburgs Schutterswezen blijven verzorgen en promoten.
  • Het door brand verwoeste Limburgs Schuttersmuseum wordt opnieuw ingericht.

Contact

Oud-Limburgse Schuttersfederatie
Sint Jozefstraat 19
6039 BS Stramproy
Limburg
Nederland
Website