De Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland bevat immaterieel erfgoed waarvan de erfgoedgemeenschap, groep of individu een borgingsplan heeft geschreven om het erfgoed toekomst te geven. Dat plan is getoetst door een onafhankelijke Toetsingscommissie. De erfgoedzorg wordt elke twee jaar geƫvalueerd.

Beschrijving

Ieder jaar op de derde maandag in augustus is er Lappendag in Hoorn. Die dag is tevens de laatste dag van de tiendaagse kermis in Hoorn. Vooral voor de spectaculaire opening van de kermis, met het traditionele vuurwerk en de Lappendag komen veel bezoekers. Elke dag trekt mensen van een bepaalde doelgroep: ouders met kinderen, de vrouwenavond, de roze maandag, dagen voor senioren. Op kermiszondag gaat de aalmoezenier van de kermisexploitanten voor in een eucharistieviering op de autoscooterbaan. Ruim 75 attracties, waaronder de nieuwste en meest spectaculaire van Nederland, staan tien dagen opgesteld. De combinatie van kermis en historische binnenstad zorgt voor een bijzondere sfeer. Op de laatste kermisdag staan er op de Lappendag 260 kramen met lappen stof, kleding en andere koopwaar. De kermis zorgt ervoor dat jong en oud even kan ontsnappen uit de dagelijkse bezigheden en beslommeringen. Voor kinderen is de kermis een droomwereld, voor jongeren een wereld van bravoure en durf, voor ouderen een plek van ontmoeting en soms weemoed. De Lappendag geeft uiting aan de cultuur van de koopjesjagers: aanbiedingen die je niet mis mag lopen.

Beoefenaars en betrokkenen

Ruim 550.000 mensen uit Hoorn en wijde omgeving stemmen hun zomervakantie af op de kermis. Het gemeentebestuur is al meer dan vijf eeuwen de belangrijkste organisator, met de marktmeester en de wethouder kermiszaken in een belangrijke rol. Zonder de marktkooplieden, de horecaondernemers en de kermisexploitanten zijn de kermis en de Lappendag ondenkbaar. De scholen in Hoorn organiseren voor hun leerlingen activiteiten die aansluiten op de kermis. In de verzorgingshuizen wordt aandacht besteed aan de kermis en worden bezoeken aan de kermis georganiseerd. De historische vereniging Oud Hoorn onderzoekt en koestert de geschiedenis van de kermis en de Lappendag.

Geschiedenis en ontwikkeling

In 1357 kreeg Hoorn het recht op een jaarmarkt van 14 dagen. De derde jaarmarkt werd in 1446 bekendgemaakt en moest rond de feestdag van Sint Laurentius (10 augustus) gehouden worden. Deze geldt als de basis van de Hoornse kermis. Bij een jaarmarkt hoorde een kermis met optredens van komedianten en artiesten. Rond 1700 besloten de stadsbestuurders de opbrengsten van enkele attracties toe te wijzen aan weeshuizen. Na 1882 kreeg het kermisterrein onder meer door demping van enkele grachten een aanzienlijke uitbreiding en was er mogelijkheid tot spreiding van de evenementen. Inmiddels was de kermis steeds belangrijker geworden en de markt geëvolueerd tot een stoffenmarkt. Zeker vanaf 1919 was het begrip Lappendag al ingeburgerd. In 1939 was de Lappendag op maandag uitgegroeid tot de belangrijkste kermisdag. In de oorlog was er een terugslag maar in 1947 waren er de attracties weer als vooroorlogs. In de tweede helft van de twintigste eeuw kwam de organisatie van de kermis en de Lappendag in handen van een kermisteam. De marktmeester vormde daarin een belangrijke spil. Om tussen de veelheid van andere evenementen de kermis haar plaats te laten behouden, moest er worden geïnvesteerd in promotie. Er kwamen een eigen logo, een kermiskrant en een officiële openingsact. Tussen 2000 en 2012 werd het randprogramma verder uitgebreid. Er werden dagen georganiseerd voor speciale doelgroepen. Sinds 2009 wordt tegelijk met het afsteken van het vuurwerk passende muziek afgespeeld.

Borgingsacties

2016-2017

  • Er wordt op zoek gaan naar een alternatief kermisterrein omdat voor een deel van het huidige terrein bouwplannen zijn.
  • Om te helpen om het immaterieel erfgoed beleefbaar te maken wordt een kwartiermaker ingeschakeld.
  • Er wordt structureel overleg gevoerd met bewoners, horecaondernemers en winkeliers. Hierdoor is er veel draagvlak voor de kermis en Lappendag, bij de opstelling wordt rekening gehouden met de wensen van mensen die aan het kermis- en marktterrein wonen of ondernemen.

2014-2015

  • Om de traditie te waarborgen en zichtbaar te maken wordt een werkgroep met vertegenwoordigers van musea, scholen, Vereniging Oud Hoorn en andere organisaties opgericht.
  • Door overleg en het plaatsen van meer kramen van lokale ondernemers op de Lappendag worden bewoners en winkeliers die last ondervinden van de kermis actief betrokken, .
  • Via social media wordt onderzocht of er doelgroepen en/of activiteiten gemist worden.
  • Via de website wordt de betrokkenheid bij de kermis vergroot en de kennis over de achtergronden van de kermis gedeeld.
  • Het project Kermiskinderen wordt verder uitgebouwd om scholen te betrekken bij de kermis en de Lappendag. Kinderen kunnen in het project een kijkje achter de schermen van het kermisleven nemen. 

Contact

Gemeente Hoorn
Nieuwe Steen 1
1625 HV Hoorn
Website