Het Netwerk Immaterieel Erfgoed laat de variëteit aan cultuuruitingen zien die erfgoedgemeenschappen, groepen of individuen zelf erkennen als immaterieel erfgoed. Dit immaterieel erfgoed is door henzelf in het Netwerk aangemeld. Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland is derhalve niet verantwoordelijk voor de inhoud van de beschrijving.

Beschrijving

Bijenhouden, ook wel imkeren genoemd, is springlevend. Jaarlijks volgen ongeveer 1.200 mensen de basiscursus waarvan het grootste gedeelte daadwerkelijk gaat "imkeren". Een imker is iemand die zich bezighoudt met de domesticatie van bijen of immen (bijenteelt of apicultuur), voor de bestuiving van planten of de winning van honing en bijenwas.

Honingbijen zijn in grote delen van Europa, Azië en Afrika inheemse dieren die leven in holtes, b.v. holtes in boomstammen. Honingbijen leveren voor de mens nuttige producten zoals honing en bijenwas maar ook propolis, een harsachtige stof die de bijen gebruiken om hun woning te desinfecteren en bekleden.

De imkerij bestaat voor 95% uit mensen die als hobby het houden van bijen hebben. Maar net als de bijenvolken van beroepsmatige imkers dragen ook die van hobbyisten bij aan hun taak in de natuur: bestuiving van gewassen. Daarmee vervullen ze een essentiele schakel in het ecosysteem.

Er vindt veel onderzoek plaats hoe bijenvolken op een zo goed mogelijke wijze kunnen worden gehouden. Uitwisseling van de opgedane kennis gebeurt via de de landelijke imkerverenigingen, waarvan de Nederlandse Bijenvereniging met bijna 7000 leden de grootste is.

De huidige bijenhouderij is gebaseerd op recent verworven wetenschappelijk inzichten maar heeft duidelijk zijn wortels in de geschiedenis. Al ver voor onze jaartelling zijn honingbijen door de mens gedomesticeerd en worden ze gehouden in door de mens gemaakte bijenwoningen. Dat het bestuiven van (cultuur)gewassen een belangrijke taak is van de honingbijen werd pas in de 17e eeuw ontdekt.

Hoewel het ambacht gemoderniseerd is, wordt er in de bijenhouderij nog volop gebruik gemaakt van "oude" wijsheden. Het bijenhouden begon in aarden potten en in gevlochten korven, maar nu worden bijen vooral gehouden in houten kasten, imitatie holle boomstammen. Verwante ambachten worden nog steeds beoefend. Korfvlechten, kaarsen maken van bijenwas, cosmetische artikelen, enz.

Bijenhouden is al vele eeuwen een "ambacht" dat met liefde wordt uitgeoefend.

 

 

 

Contact

Nederlandse Bijenhoudersvereniging, de NBV
ede