Het Netwerk Immaterieel Erfgoed laat de variëteit aan cultuuruitingen zien die erfgoedgemeenschappen, groepen of individuen zelf erkennen als immaterieel erfgoed. Dit immaterieel erfgoed is door henzelf in het Netwerk aangemeld. Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland is derhalve niet verantwoordelijk voor de inhoud van de beschrijving.

Beschrijving

De Bidweg van de Sterre der Zee in Maastricht staat in een traditie van vijf eeuwen oude volksdevotie. De eerste vermeldingen dateren van 1532.

De Bidweg is onlosmakelijk verbonden aan het beeld van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee. Dit Mariabeeld stamt in elk geval uit 1474 toen het volgens geschiedschrijving werd geschonken aan de paters Franciscanen. Sinds 1906 staat het Mariabeeld in de Merodekapel van de Basiliek van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee.

De Broederschap van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee, opgericht op 8 december 1714, stelt zich ten doel de devotie tot Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee uit te dragen en te bevorderen. Dat doet de Broederschap onder meer door tijdens processies het Mariabeeld te begeleiden door de straten van de oude binnenstad van Maastricht.

Tot in de jaren 90 van de vorige eeuw werd elke zaterdagavond na de Broederschapsmis de Bidweg gelopen. Ook zijn er thematische Bidwegen georganiseerd, zoals de Legendentocht, de Bidweg voor de vluchtelingen en de Bidweg bij het uitbreken van de Golfoorlog. Mede door de verschuiving in 2014 van de Broederschapsmis naar de zaterdagmorgen is de traditie van de Bidweg geleidelijk verdwenen.

In 2017 heeft de Broederschap het initiatief genomen om minstens een keer per jaar de Grote Bidweg te houden. Dit is een vast onderdeel van het bisdomfeest van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee op 10 oktober. Het Mariabeeld, gedragen door het Dragersgilde en begeleid door de Broederschap, trekt dan langs de eeuwenoude route door de binnenstad. Acolieten, geestelijkheid en gelovigen volgen, de Rozenkrans biddend, het Mariabeeld. Op drie staties worden bijbelteksten en overwegingen gelezen. Ook worden Marialiederen gezongen. De intenties van de voorbeden zijn gericht op de noden van mens en wereld en uit dankbaarheid. Ook thema's uit de actualiteit vormen aanleiding tot het houden van een Grote Bidweg. De Grote Bidweg wordt afgesloten in de Basiliek met de Litanie van de Heilige Maagd Maria en het lied 'O Reinste der Schepselen'. De Broederschap heeft de ambitie het aantal Grote Bidwegen geleidelijk uit te breiden.

Naast de Grote Bidweg wordt de Bidweg individueel of 'en groupe' gelopen, biddend of in stilte met persoonlijke intenties.

In 2020 heeft de Broederschap het boekje 'De Bidweg van de Sterre der Zee, 5 eeuwen religieus erfgoed' uitgegeven. In het rijk geïllustreerde boekje beschrijft kerkhistoricus en diaken dr. Régis de la Haye het ontstaan van de Bidweg bij de paters Franciscanen en de ontwikkeling van de Bidweg door alle tijden heen. Eeuwenlang heeft de Bidweg zware tijden van oorlogen, bezetting en processieverboden overleefd. Telkens weer wisten de Maastrichtenaren uiting te geven aan hun devotie tot Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee, en dus ook aan de Bidweg. Het is aan deze volksdevotie te danken dat aan het Mariabeeld en de Bidweg vele legenden zijn verbonden.

De Bidweg behoort tot het oudste religieus-culturele erfgoed van Maastricht. Met de aanmelding van de Bidweg in het Netwerk immaterieel erfgoed Nederland wil de Broederschap de Bidweg doorgeven aan toekomstige generaties. Op naar de volgende vijf eeuwen...!

Contact

Broederschap van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee
Maastricht
Website