Brielse Maskerade

Voordat de kinderen in het Zuid-Hollandse Brielle op 5 december hun sinterklaascadeautjes openen, barst in het vestingstadje een ander festijn los: de Maskerade. Zodra de avond valt, komen uit de donkere stegen en stille straten onherkenbare figuren in vreemde kostuums en met maskers en attributen tevoorschijn. In een bonte stoet, onder het luiden van de stadhuisklok en de klanken van de fanfare, trekken ze naar de Markt. Ze praten niet, maar zingen, maken kabaal en doen gek. Puur voor de lol, of als speelse kritiek op de (lokale) politiek.

Klaassielopen

De Brielse Maskerade wordt ook wel Klaassielopen genoemd, een verbastering van sinterklaasje. De optocht trekt langs het bordes van het museum op de Markt, waar het college van burgemeester en wethouders toekijkt – tenzij ze zelf meelopen. Ook Sinterklaas is aanwezig, die de verklede mensen grappige vragen stelt.

Bram Poldervaart van de werkgroep Brielse Maskerade legt uit waarom ze de traditie koesteren: “Jong en oud, uit alle delen van de samenleving, komt naar de optocht kijken. Zij ontmoeten elkaar en maken een praatje. Wij delen chocolademelk, glühwein en oliebollen uit, terwijl de fanfare Het land van Maas en Waal speelt, een lied dat perfect past bij de carnavaleske sfeer.”

“Tijdens de Maskerade voel je je vrij om wat minder braaf te zijn en uit je dak te gaan. Mensen weten niet wie je bent, dat maakt het extra spannend.”

- Liesbeth Klee, werkgroep Brielse Maskerade (2025)

De gemeente draagt de Maskerade een warm hart toe. Het feest brengt plezier én maakt zichtbaar wat er leeft onder de inwoners. Regelmatig pakt de gemeente er signalen op van de deelnemers. Zo kreeg de badmintonclub een nieuwe locatie en kwam er een zebrapad bij de supermarkt om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Prijs voor de origineelste deelnemer

Iedereen in Brielle mag meedoen, individueel of in een groep. En wie niet meedoet, is als toeschouwer onderdeel van het feest. Voor hen staan er lege protestborden klaar waar ze spontaan iets op kunnen schrijven. Een reporter loopt rond om de verhalen achter de gekke uitdossingen op te tekenen.

De origineelste deelnemer wint de Fons Löbkerprijs. De prijs, een goudkleurig masker op een sokkel, is vernoemd naar een oud-deelnemer die zich erg heeft ingespannen voor de Maskerade. Sinds enkele jaren is er ook een aanmoedigingsprijs voor jonge deelnemers. En voor iedereen die aan de Maskerade meedoet is er een afterparty met hapjes en drankjes.

Rond 2012 was de Maskerade bijna gestopt omdat er te weinig deelnemers waren. Toen bekend werd dat het de laatste keer zou zijn, bleek iedereen dat toch heel jammer te vinden en besloten veel mensen weer mee te doen. Sindsdien is de Maskerade opnieuw een feestelijk ritueel. “We leven er elk jaar naar toe,” vertelt Poldervaart. “In de krant en op sociale media delen we verhalen en memorabele afbeeldingen van eerdere jaren en geven deelnemers een hint waar ze mee bezig zijn . Daardoor groeit de nieuwsgierigheid.” Klee vult lachend aan: “Tijdens de voorbereidingen hebben we de grootste lol, want je probeert zo goed mogelijk geheim te houden waar je mee bezig bent.”

Kindermaskerade

Vanaf 2023 organiseert Brielle ook een Kindermaskerade op 6 december. Een medewerker van stichting Kunst en Cultuur BRES bereidt dit voor met basisschoolleerlingen. Ze maken maskers, kostuums en spandoeken en lopen net als volwassenen tijdens de Maskerade gekscherend door de straten.

Voor jongeren zijn er workshops op middelbare scholen en een aantal jongeren sloot zich aan bij de werkgroep Brielse Maskerade.

De Maskerade gaat ver terug in de geschiedenis. In de historische verslagen van Brielle duikt het rond 1850 voor het eerst op, maar waarschijnlijk bestond het al enkele decennia daarvoor, toen na de Franse tijd sinterklaas weer kon worden gevierd.

"Tijdens de voorbereidingen hebben we de grootste lol, want je probeert zo goed mogelijk geheim te houden waar je mee bezig bent.”

- Liesbeth Klee (2025)

Het jaarlijkse festijn blijft zich ontwikkelen. Een paar jaar geleden maakte een Italiaans-Nederlandse kunstenaar met Brielse roots, die onder andere maskers maakt voor commedia dell’arte-voorstellingen, een masker geïnspireerd op de Capirussa. Dat is de mythische figuur die afgebeeld is op het wapen van Brielle. Volgens overlevering zag een priester in de zestiende eeuw in de Maasmond dit wezen met het gezicht van een vrouw, de oren van een hond, de staart van een leeuw en de poten van een bok. Het Capirussa-masker heeft een plek gekregen in het Historisch Museum Den Briel, en wordt jaarlijks meegedragen tijdens de Maskerade.