Draaksteken is een openluchttheaterstuk over de legende van Sint-Joris en de draak dat wordt opgevoerd in het Limburgse Beesel. Ruim achthonderd Beeselnaren – en mensen die ooit in het dorp hebben gewoond – staan samen op het toneel. Ze voeren dit spektakel eens in de zeven jaar zes keer op een rij op. In totaal komen er vijftienduizend bezoekers naar het dorp van vijfentwintighonderd inwoners. De gemeenschap maakt alles zelf: van de decors en de rekwisieten tot de veertien meter lange draak die vuur spuwt. Zelfs de huizen worden versierd met drakenvlaggen, waardoor Beesel wekenlang volledig in het teken van de draak staat.
De held tegen het kwaad
De legende van Sint-Joris en de draak gaat over Joris of Georgius van Cappadocië, een dappere, christelijke held die rondtrok om mensen in nood te helpen. Zo doodde hij een draak die een stad en een prinses die daar woonde dreigde aan te vallen. Hij beloofde de draak te doden, op voorwaarde dat de inwoners van de stad zich bekeerden tot het christendom. Zo geschiedde. Sindsdien werd Sint‑Joris vereerd als heilige die de strijd aan ging met het kwaad. Hij was heel populair. Er zijn veel kerken aan de heilige Joris gewijd en zelfs landen, zoals Groot-Brittannië. Ook is hij de beschermheilige van boogschutters en padvinders.
De schutterij van Beesel, die in de zeventiende eeuw werd opgericht, wijdde men dus ook aan Sint‑Joris. Een schutterij was een soort gewapende burgerwacht, die tot taak had het dorp of de stad te beschermen. De schutterij van Beesel beeldde in de jaarlijkse processie het draaksteken uit. Dat wil zeggen, zij voerden het verhaal van Sint-Joris op als theaterstuk.
"Draaksteken is echt iets van ons samen, van iedereen in Beesel. Het verbindt ons, het is het cement dat de gemeenschap vormt."
- Esther Apeldoorn, voorzitter Stichting Draaksteken Beesel (2025)
Lokaal talent en jeugd erbij betrekken
Het Draaksteken in Beesel begon bij de schutterij, en sindsdien zijn er tal van veranderingen geweest in de manier van uitvoeren. Sinds 1967 wordt het Draaksteken op dezelfde locatie opgevoerd, namelijk het landgoed van kasteel Nieuwenbroeck. Maar dat zal bij de uitvoering in 2030 anders zijn. De nieuwe plek wordt naar verwachting binnenkort bekendgemaakt. De organisatie is sinds 1981 in handen van het bestuur van de Stichting Draaksteken Beesel. Lokale ondernemers en verenigingen helpen mee met de promotie.
De theatervoorstellingen zijn gaandeweg steeds uitgebreider en groter geworden. De verhaallijn wordt sinds 1980 regelmatig aangepast. De enige persoon van buiten Beesel die betrokken is bij het Draaksteken, was vaak de regisseur. Maar ook dat is veranderd. “In 2023, de laatste keer dat er Draaksteken was, hadden drie heren uit Beesel de regie,” vertelt Esther Apeldoorn, voorzitter van de Stichting Draaksteken Beesel. “Er was alleen een artistiek adviseur van buiten bij. We willen lokaal talent stimuleren.”
Balanceren tussen oud en nieuw
Om meer kinderen bij het Draaksteken te betrekken, werkt de stichting samen met de lokale basisschool en het voortgezet onderwijs. De jeugd van Beesel maakt samen een eigen draak, die wordt gebruikt bij het Kinderdraaksteken, een maand voor het grote Draaksteken.
“We willen nieuwe generaties aanspreken zonder de oude te verliezen,”
- Esther Apeldoorn (2025)
Apeldoorn: “We proberen continu te vernieuwen. Niet alleen in de uitvoering, maar ook in de verhaallijn. Het is een uitdaging, want we willen respectvol omgaan met de traditie, maar ook meegaan met de tijd.” Zo nodigt het bestuur groepen jongeren uit mee te doen met het Draaksteken, in plaats van af te wachten tot ze uit zichzelf komen.
Pretpark, ‘mystery tour’, museum, film en nog veel meer
Aan plannen geen gebrek bij het bestuur van de stichting. Zo wil het samen met de gemeente Beesel een ‘mystery tour’ ontwikkelen, een wandeltocht door en rondom Beesel met paaltjes met QR-codes die naar een weblink verwijzen waar het verhaal van Sint-Joris en de draak wordt verteld. Een groter museum zou ook mooi zijn, want het voormalige gemeentehuis waarin het Draaksteken nu een plekje heeft samen met het Keramiekmuseum, is te klein voor de toekomstdromen. Verder is er een samenwerking met een lokaal pretpark in aanbouw, waar al een kasteel staat met een draak erop.
Het sluit allemaal aan bij wat er al is gerealiseerd: van het Draaksteken is een documentaire gemaakt getiteld Geluif in ’t goeje. Filmmaker Suzanne Raes heeft voorbereidingen van de uitvoering in 2023 twee jaar lang gevolgd, met als resultaat een fascinerende documentaire over hoe het Draaksteken de Beeselse gemeenschap samenbrengt.
“Dan zijn er nog internationale samenwerkingen, onder meer met andere Draaksteekgemeenten in Portugal, Spanje, Duitsland en België,” vertelt Apeldoorn. “Samen hebben wij in 2024 de Association of St. George and the Dragon opgericht.” Dat was nodig om in 2026 een formele aanvraag te kunnen doen voor de oprichting van een Sint-Joris en de Draak-route door Europa (Europese Culturele Route). Met al deze plannen wordt het immaterieel erfgoed dat in Beesel maar een keer in de zeven jaar te beleven is, in de tussentijd ook zichtbaar.
"Het is heel bijzonder om al die ‘Draakstekers’ uit andere landen te ontmoeten. Ondanks de taalbarrières en de geografische afstand begrijp je elkaar, omdat je een traditie deelt. We gaan er samen onze schouders onder zetten om er iets moois van te maken."
- Esther Apeldoorn (2025)
Via de website van Draaksteken in Beesel kun je de videoregistratie zien van Draaksteken in 2023. Klik hier voor de trailer en meer informatie.
Bij ons bekend
Immaterieel erfgoed wordt in heel Nederland beoefend. Benieuwd welke gemeenschappen, stichtingen, cultuurdragers en enthousiastelingen zich actief inzetten om Draaksteken in Beesel levend te houden en door te geven? Hieronder vind je een overzicht van alle erfgoedgemeenschappen en beoefenaars die bij ons bekend zijn en zich inzetten voor het Draaksteken in Beesel
Draag jij ook bij aan Draaksteken in Beesel en wil je jouw organisatie, vereniging of naam toevoegen aan deze pagina? Wat leuk! Stuur een mail naar info@immaterieelerfgoed.nl of bel ons op telefoonnummer 026 356113.
Gebruikte bronnen
Voor het herschrijven van deze Inventarispagina hebben wij erfgoedbeoefenaren geïnterviewd en gebruikgemaakt van de onderstaande bronnen. Mis je informatie of zie je onjuistheden? Laat het ons weten door een mail te sturen naar info@immaterieelerfgoed.nl.
Laats bijgewerkt: mei 2026.
