Over

Driekoningen is een lichtjesfeest dat vooral in Midden-Brabant nog gevierd wordt. Ieder jaar op 6 januari gaan kinderen in kleine groepjes langs de deuren om driekoningenliedjes te zingen. In ruil daarvoor hopen ze wat snoep of geld te krijgen. De kinderen zijn verkleed als de drie wijzen uit het oosten: Balthasar, Caspar en Melchior. In verschillende buurthuizen, zorg- en wijkcentra kunnen groepjes zingen voor een jury. Ook worden er eierkoeken uitgedeeld. In een paar eierkoeken zit een boontje, wie dat boontje treft, heeft recht op een extra prijs. De kinderen zingen speciale driekoningenliedjes. De populairste liedjes die nu nog gezongen worden zijn oude liedjes, die in een nieuw jasje zijn gestoken. Een ervan is: ‘Driekoningen, Driekoningen, geef mij een nieuwe hoed. De oude is versleten, mijn moeder mag het niet weten. Mijn vader heeft het geld op de toonbank neergeteld.´ De kinderen halen tegenwoordig steeds vaker geld op voor een goed doel. Op basisscholen in Tilburg en omgeving wordt met behulp van een lesbrief aandacht besteed aan het Driekoningenzingen.

Gemeenschap

Sinds 2008 zetten vier partijen zich in voor het voortbestaan van de traditie: de Stichting de Tilburgse Taol, de heemkundekringen van Tilburg en Goirle en de Stichting tot Behoud van het Tilburgs Cultuurgoed. Deze organisaties zijn vertegenwoordigd in de projectgroep die het driekoningenzingen coordineert. Ook de Federatie van Tilburgse Zangverenigingen is nauw betrokken. De leerlingen van basisscholen in Tilburg en de omliggende plaatsen gaan langs de deuren en worden begeleid door ouders en grootouders.

Geschiedenis

Driekoningen heeft te maken met een gebeurtenis die in Bijbel wordt vermeld: drie wijzen volgden een ster om het kind Jezus te vinden, later werd er gesproken van drie koningen. Het feest sluit de kersttijd af. Het verhaal wil dat keizer Barbarossa in 1164 aan de aartsbisschop van Keulen relikwieën van de Heilige Drie Koningen schonk. Er kwamen meteen pelgrims naar Keulen en de verering van de drie koningen breidde zich uit, ook naar wat nu Limburg en Noord-Brabant is. In de Middeleeuwen trokken armen met Driekoningen langs de deuren om levensmiddelen of brandstof te krijgen. Kerken en kloosters deelden dan koeken uit. In de zeventiende eeuw waren het kinderen die de koningen uitbeeldden. Het zingen van driekoningenliederen zoals dat nu gebeurt, dateert uit de negentiende eeuw. Bij het zingen werden zelfgemaakte muziekinstrumenten gebruikt die veel lawaai maken, zoals de rommelpot of de foekepot. Rond het midden van de negentiende eeuw was het driekoningenzingen een echt kinderfeest geworden. In de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw kwam het feest op veel plaatsen onder druk te staan. Dat het in Tilburg en de regio kon overleven heeft mede te maken met een actie rond het huwelijk van prinses Juliana en prins Bernhard (op 7 januari 1937). De dag ervoor was driekoningenzingen voor een jury georganiseerd en dat was een groot succes en werd daarna jaarlijks herhaald. Het gewone driekoningenzingen door kinderen die over straat gaan, gebeurt nog steeds maar neemt de laatste jaren wel af, door ontkerkelijking en het gemis aan kennis. Veel ouders vinden het gevaarlijk dat hun kinderen 's avonds langs de deuren trekken.

Organisatie

Driekoningen Werkgroep Midden-Brabant
Hasseltplein 32
5042 AB Tilburg
Website