Over de Inventaris

Op 15 mei 2012 ondertekende Nederland het UNESCO Verdrag ter Bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Op 15 augustus trad het verdrag in werking. De Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland is één van de verplichtingen die voortvloeien uit de ondertekening.

168 landen verenigd in UNESCO Verdrag

In 2003 neemt UNESCO een nieuw internationaal verdrag aan: het Verdrag ter Bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Met dit verdrag wil UNESCO levende gebruiken, tradities, vaardigheden en rituelen die mensen koesteren en van generatie op generatie doorgeven, een duurzame toekomst bieden. Wereldwijd wordt het belang van het nieuwe verdrag onmiddellijk onderkend: binnen 10 jaar onderteken 168 landen.

 

Stop de McDondaldisering!

Waarom iets beschermen wat leeft? UNESCO constateert dat immaterieel erfgoed en de kennis ervan zeer kwetsbaar is. Veel immaterieel erfgoed dreigt verloren te gaan door globalisering, commercialisering en individualisering. Door expliciet aandacht te geven aan de wereldwijde rijkdom aan culturele diversiteit en menselijke creativiteit, wil UNESCO verdere kaalslag voorkomen. Immers, alles wat je aandacht heeft, groeit.

Hehzen Yimakan Storytelling China - USL

De Hezhen Yimakan vertelkunst uit China werd met uisterven bedreigd.

 

Nederland ondertekent het verdrag in 2012

Nederland ondertekende in 2012 het UNESCO Verdrag ter Bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Dat is goed nieuws, want ook veel van ons immaterieel erfgoed is kwetsbaar. Een voorbeeld: hoe houden we onze eeuwenoude molens draaiend als geen jongere het complexe ambacht van molenaar nog leert?

Onderdeel van het verdrag is dat elk land zijn eigen immaterieel erfgoed inventariseert en zichtbaar maakt. Nederland doet dat op deze website.

Halbe Zijlstra

Op zondag 2 september 2012 gaf de staatssecretaris van cultuur, Halbe Zijlstra, tijdens het Bloemencorso in Zundert officieel het startschot.

 

Mensen zorgen zélf voor hun erfgoed

De Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland wil de rijkdom en enorme diversiteit aan kleine en grote tradities in Nederland zichtbaar maken. Een voordracht is altijd op initiatief van mensen zelf. Zij vinden het voortbestaan van hun immaterieel erfgoed van belang. Zij willen het graag doorgeven aan volgende generaties. Zij passen hun immaterieel erfgoed aan de nieuwe tijd aan.

 

Middel voor borging van immaterieel erfgoed

De Inventaris is een middel om immaterieel erfgoedgemeenschappen en/of groepen te helpen in de borging van hun immaterieel erfgoed: het levend houden en doorgeven. In lijn van het UNESCO Verdrag is de aanpak hierbij bottom-up: de gemeenschappen bepalen zelf of zij hun erfgoed willen voordragen voor plaatsing. Voor plaatsing op de Inventaris Immaterieel Erfgoed is het opstellen van een erfgoedzorgplan een voorwaarden. Hiervoor heeft het Kenniscentrum een structuur ontwikkeld en traint de gemeenschappen hierin middels de cursus: 'Het maken van een erfgoedzorgplan'. 

Training erfgoedzorg 2015

Het Kenniscentrum organiseert regelmatig trainingen om gemeenschappen te helpen in de borging van hun erfgoed.

Erfgoedzorgplan

Met het erfgoedzorgplan brengen de gemeenschappen hun immaterieel erfgoed in kaart: wat doen ze, wie zijn er allemaal bij betrokken, hoe is hun immaterieel erfgoed in de loop van de tijd veranderd / aangepast aan de tijd. Ook geven zij aan welke knelpunten ze ervaren in de overdracht van hun erfgoed naar volgende generaties. Deel van het erfgoedzorgplan zijn concrete acties om die knelpunten (stukje bij beetje) op te lossen. Dat doen de gemeenschappen zelf. Het team Erfgoedzorg biedt hen daarbij, waar nodig, ondersteuning.

 

Plaatsing: start van erfgoedzorg

De plaatsing van immaterieel erfgoed op de Inventaris is geen eindpunt. Het markeert de start van de borging van het immaterieel erfgoed zoals de gemeenschap dat beschreven heeft in het erfgoedzorgplan. Het Kenniscentrum organiseert regelmatig trainingen om hen daarin te versterken. Ook zijn er gedurende het jaar diverse momenten waarop groepen met immaterieel erfgoed op de Inventaris kennis en ervaringen kunnen uitwisselen.

 

Vreugdevuur Scheveningen certificaat groepsfoto

De plaatsing van het Vreugdevuur Scheveningen Noorderstrand op de Inventaris Immaterieel Erfgoed.

Evaluatie erfgoedzorg

Elke twee jaar vindt er een evaluatie van de erfgoedzorg plaats. Het Kenniscentrum kijk met de gemeenschap hoe het de afgelopen periode gegaan is, of er knelpunten zijn opgelost, welke borgingsacties zijn gelukt en waar de komende jaren aan gewerkt gaat worden.

Inventaris: een dynamische lijst

De Inventaris Immaterieel Erfgoed is nooit af. Gemeenschappen kunnen blijven voordragen. Maar in bepaalde gevallen kan immaterieel erfgoed ook van de Inventaris gehaald worden. Als de traditie bij wet verboden wordt bijvoorbeeld, of als de laatste beoefenaar gestopt of overleden is. De Inventaris blijft – net als immaterieel erfgoed – altijd in beweging.

 

Het is een middel om beoefenaars van immaterieel erfgoed te helpen in het levend houden en doorgeven van hun immaterieel erfgoed. Zij kunnen zelf hun immaterieel erfgoed aanmelden voor de Inventaris.

 

Het immaterieel erfgoed in Nederland wordt als volgt in kaart gebracht:

Netwerk Immaterieel Erfgoed bestaat uit dragers/beoefenaars van immaterieel erfgoed in Nederland. Zij kunnen zich eenvoudig zelf aanmelden.

Inventaris Immaterieel Erfgoed bestaat uit dragers/beoefenaars van immaterieel erfgoed die zich actief inzetten voor de borging van hun erfgoed en hiervoor een erfgoedzorgplan maken. 

Register goede voorbeelden bestaat uit dragers/beoefenaars van immaterieel erfgoed die als inspirerend voorbeeld van borging van immaterieel erfgoed dienen.

 

Logo Inventaris vierkant

Lees in de procedure hoe je je immaterieel erfgoed aanmeldt.

Bekijk het overzicht van immaterieel erfgoed om te zien welk immaterieel erfgoed op de Inventaris staat.

Alle rechten voorbehouden