West-Friese folkloredagen

Het hele jaar door werken vrijwilligers in Schagen wekelijks aan het onderhoud van de historische kostuums en rijtuigen. Sinds 1953 trekt gedurende tien donderdagen, vanaf eind juni/begin juli, een historische optocht door de stad van mensen in West-Friese streekdracht met authentieke 'poppesnorren’ (kinderwagens) en rijtuigen, zoals boerenwagens, sjezen, tilbury’s en landauers, getrokken door paarden. Schagenezen en bezoekers vanuit de rest van Nederland genieten samen van de folklore kenmerkend voor de West-Friese cultuur uit begin twintigste eeuw.

"Mensen liepen in de mooie streekdracht als je bijvoorbeeld op zondag naar de kerk ging. Die kleding had je natuurlijk niet aan als je de koeien aan het melken was. Het was zien en gezien worden en dat is het eigenlijk nog altijd."

– Rienk Mud, voorzitter van de Stichting Bevordering Westfriese Folklore (2026)

Schager tradities

Heb je het over Schagen, dan heb je het al snel over de Paasveetentoonstelling, harddraverij en natuurlijk de tien West-Friese donderdagen. Deze folkloredagen zijn in 1953 ontstaan met het doel om Schagen na de oorlog op de kaart te zetten. Wat (oneerbiedig gezegd) begon als een ‘verkleedpartij’, is uitgegroeid tot een grootschalig evenement dat per donderdag zo’n vijf- à tienduizend bezoekers trekt . Iedere dag heeft een eigen thema zoals de dag van het kind, van het dier en van het ringsteken. Ook zijn er iedere dag optredens van de Westfriese Dansgroep Schagen en de Kinderdansgroep.

Twee weken voor de eerste West-Friese donderdag vindt de verkiezing van de Miss West-Friese Folklore plaats. De eerste missverkiezing werd in 1973 gehouden. De uitverkorene is gedurende het hele seizoen een soort ambassadrice van de West-Friese folklore.

Centraal tijdens de West-Friese folkloredagen staat de optocht. Een route van anderhalve kilometer door het centrum van Schagen met gemiddeld zo’n driehonderdvijftig mensen in streekdracht en vijftien tot twintig rijtuigen. Veel mensen hebben hun eigen kostuum, maar op de kledingzolder in de wagenloods achter Boerderij- en Rijtuigenmuseum Vreeburg is ook een grote voorraad kleding die gehuurd kan worden. De kleding wordt volledig onderhouden en uitgeleend door vrijwilligers.

Dagje West-Friese folklore

Vanaf half tien ’s ochtends verzamelen de deelnemers zich in de Muziektuin achter Museum Vreeburg. Om kwart voor elf vertrekt de optocht vanaf de Nieuwe Laagzijde. Er is een volgorde voor de rijtuigen, maar verder mag iedereen aansluiten zoals gewenst. Wel is er iemand die zorgt voor de verdeling van de lopers tussen de rijtuigen. Helemaal vooraan rijdt huisorkest de ‘Uienhoop’ in hun muzikale marktkraam op wielen. Ze zorgen voor sfeer met liedjes zoals de ‘Zuiderzeebalade’. De West-Friese Miss rijdt voorop in de stoet op een sjees (een lichte, door paarden voortgetrokken kar voor het vervoer van personen).

De optocht loopt altijd over de weekmarkt, tussen de kramen door. Ook in de Nieuwstraat staan de nodige kramen voor verzamelaars, ambachten en streekproducten. Daarom zijn er ‘voorlopers’ in West-Fries kostuum die voor een goede doorgang zorgen. Het sluitstuk van de optocht is de poepwagen, een bakfiets met een heel grote poepemmer. Deze wordt door twee vrijwilligers bemand; de een fietst en de ander heeft de bezem en de schep om de paardenpoep op te ruimen.

Van generatie op generatie

De West-Friese folkloredagen zijn voor alle leeftijden. Het draait om het levend houden van het erfgoed, maar ook om het samenzijn, het weerzien met andere (oud‑)Schagenezen, families en vrienden. Veel jeugd sluit aan bij de Kinderdansgroep. In de pubertijd komen veel tieners vaak niet, maar uiteindelijk zie je dat de meeste mensen later terugkomen, al dan niet met hun eigen gezin. Sommigen lopen zelfs al vijftig jaar mee.

“Vroeger lag ik erbij in de ‘poppesnor’. Inmiddels ben ik vader geworden. Oma ging met de kleine en nu doe ik ook weer mee. Ik probeer ieder jaar vier of vijf keer mee te lopen. Het fijne is dat je mensen ziet denken, is het ’m wel of is het ’m niet? Nou, dan neem ik even de hoed af. Ja, het is hem!”

– Joep Dekker, inwoner Schagen (2026)

Bij ons bekend

Immaterieel erfgoed wordt in heel Nederland beoefend. Benieuwd welke gemeenschappen, stichtingen, cultuurdragers en enthousiastelingen zich actief inzetten om de West-Friese folklore in Schagen levend te houden en door te geven? Hieronder vind je een overzicht van alle erfgoedgemeenschappen en beoefenaars die bij ons bekend zijn en zich inzetten voor de West-Friese folkloredagen in Schagen

• Stichting Bevordering Westfriese Folklore

Draag jij ook bij aan de West-Friese folklore in Schagen en wil je jouw organisatie, vereniging of naam toevoegen aan deze pagina? Wat leuk! Stuur een mail naar info@immaterieelerfgoed.nl of bel ons op telefoonnummer 026 356113.

Gebruikte bronnen

Voor het schrijven van deze Inventarispagina hebben wij erfgoedbeoefenaren geïnterviewd en gebruikgemaakt van de onderstaande bronnen. Mis je informatie of zie je onjuistheden? Laat het ons weten door een mail te sturen naar info@immaterieelerfgoed.nl.

• West-Friese Kroniek, Nummer 1, 2025.
• 70 jaar West-Friese folklore in Schagen (Stichting Bevordering Westfriese Folklore, 2023).

Laats bijgewerkt: februari 2026.