Vijf vormen van immaterieel erfgoed op shortlist voor internationale UNESCO-lijst

De Raad voor Cultuur heeft deze vijf vormen van immaterieel erfgoed geselecteerd en draagt ze voor aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De minister maakt in april bekend welk erfgoed namens het Koninkrijk der Nederlanden wordt voorgedragen.

Je kunt het hele adviesrapport van de Raad voor Cultuur aan de minister van OCW hier lezen.

Wat is een internationale voordracht?

Op de Representatieve Lijst van UNESCO staan vormen van immaterieel erfgoed die door gemeenschappen zelf als belangrijk worden gezien voor hun identiteit en continuïteit. De lijst is geen ranglijst of ‘topstukkenlijst’, maar laat de wereldwijde diversiteit aan immaterieel erfgoed zien: van ambachten en muziek tot rituelen, feesten en leefculturen.

Het Koninkrijk der Nederlanden kan eens in de twee jaar een vorm van immaterieel erfgoed voordragen. Dat gebeurt zorgvuldig en in nauwe samenwerking met de erfgoedgemeenschap zelf. Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) ondersteunt hierbij. Meer weten over internationale voordrachten? Op deze pagina hebben we alle informatie voor je op een rijtje gezet. Ook organiseren we op 18 maart een webinar waarin we meer vertellen over een internationale voordracht. Daarover vind je aan het einde van dit bericht meer informatie.

De shortlist: vijf kansrijke kandidaten

De Raad voor Cultuur heeft op basis van UNESCO-criteria en aanvullende aandachtspunten vijf vormen van immaterieel erfgoed geselecteerd, in alfabetische volgorde:

De herdenking en viering van het Leidens Ontzet (1574)

Een jaarlijks terugkerende herdenking én viering die vrijheid, saamhorigheid en historische bewustwording verbindt. De Raad voor Cultuur waardeert de sterke lokale verankering, het brede maatschappelijke draagvlak en de actieve inzet op educatie en doorontwikkeling.

Heggenvlechten

Het vlechten van heggen is een ambacht dat natuur, landschap en gemeenschap samenbrengt. Volgens de Raad voor Cultuur is heggenvlechten duurzaam, verbindend en toekomstgericht, met een goed georganiseerde erfgoedgemeenschap en duidelijke aandacht voor biodiversiteit en kennisoverdracht.

Het fanfareorkest

Een muzikale traditie die in heel Nederland mensen van verschillende leeftijden en achtergronden samenbrengt. De Raad voor Cultuur ziet het fanfareorkest als een sterk voorbeeld van sociale cohesie en gezamenlijke beoefening, met een stevige organisatorische basis en aandacht voor voortleven.

Pride Amsterdam

Een feestelijke én emancipatoire traditie die vrijheid, diversiteit en inclusie zichtbaar maakt. De Raad voor Cultuur onderstreept het grote verbindende vermogen van Pride Amsterdam en het belang van deze traditie in een tijd waarin acceptatie van seksuele en genderdiversiteit onder druk staat.

Woonwagencultuur

Een leefcultuur die van generatie op generatie wordt doorgegeven en waarin familiebanden, autonomie en identiteit centraal staan. De raad benadrukt de kracht en veerkracht van deze gemeenschap en ziet internationale erkenning als belangrijk voor zichtbaarheid, erkenning en borging.

Deze selectie laat de breedte van immaterieel erfgoed in Nederland zien: van lokale tradities en ambachten tot muziek, emancipatiegeschiedenis en leefculturen.

Hoe kwam deze shortlist tot stand?

Voor een internationale voordracht is het belangrijk dat:

• het erfgoed is opgenomen in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland;
• de erfgoedgemeenschap zélf instemt met een mogelijke voordracht;
• het erfgoed bijdraagt aan verbinding, duurzaamheid en diversiteit.

KIEN heeft daarom eerst geïnventariseerd welke gemeenschappen openstonden voor een internationale nominatie. Van de inzendingen heeft de Raad voor Cultuur er vijf geselecteerd die zij kansrijk en passend acht.

Hoe gaat het nu verder? 

De minister van OCW besluit welke vorm van erfgoed uit de shortlist daadwerkelijk wordt voorgedragen bij UNESCO. Samen met de betrokken erfgoedgemeenschap wordt vervolgens een uitgebreid nominatiedossier opgesteld. De indiening bij UNESCO moet uiterlijk 31 maart 2027 plaatsvinden. De beoordeling en besluitvorming door UNESCO nemen daarna nog ongeveer anderhalf jaar in beslag.

Meer weten? Veelgestelde vragen, webinar en contact

We kunnen ons goed voorstellen dat deze bekendmaking vragen oproept. Daarom hebben we een uitgebreide pagina met veelgestelde vragen opgesteld over de internationale voordracht, de procedure en wat dit betekent voor erfgoedgemeenschappen.

Daarnaast organiseren we een op 18 maart een webinar waarin we meer vertellen over:

• het vervolg van de procedure en het tijdspad
• de rol van erfgoedgemeenschappen
• en waar je met vragen terechtkunt

Tijdens het webinar is er volop ruimte om vragen te stellen.

Bekijk hier de veelgestelde vragen over de internationale UNESCO voordracht en procedure

Meld je hier aan voor het webinar 

Blijf je graag op de hoogte? Volg ons nieuws en onze nieuwsbrief voor updates over de verdere stappen richting UNESCO.

Ben je journalist en wil je graag meer weten over deze shortlist, de nominatieprocedure en het adviesrapport? Dan kun je contact opnemen met Sander van der Eijk, de woordvoerder van de Raad voor Cultuur.