In het historische universiteitsgebouw van de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie van Universiteit Utrecht vond afgelopen vrijdag, 27 maart, de uitreiking plaats.
Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) en de Universiteit Utrecht reiken ieder jaar de Dr. Albert van der Zeijdenscriptieprijs uit, om onderzoek naar immaterieel erfgoed te stimuleren. De prijs is postuum vernoemd naar dr. Albert van der Zeijden, een bevlogen erfgoedonderzoeker. De winnaar ontvangt €1.000,- en een unieke trofee.
Uit de schaduw, in het zicht
De middag begon met de UU Heritage Lecture die gegeven werd door dr. Jaswina Elahi. In de lezing, getiteld 'Uit de schaduw, in het zicht: Postkoloniaal erfgoed als contrapunt' ging ze in op de vraag waarom het levende erfgoed van postkoloniale gemeenschappen in Nederland zo lang onzichtbaar is gebleven. Ook gaf ze antwoord op de vraag waar de spanningsvelden liggen wanneer we anders leren kijken naar het erfgoed dat deze gemeenschappen al generaties lang dragen en doorgeven. Met deze lezing riep zij het publiek op om actief het verschil te maken en samen te zorgen dat deze stemmen zichtbaar en gelijkwaardig worden.
Sense of home, sense of belonging
De genomineerden, behalve Carina Lopez die er helaas niet bij kon zijn, presenteerden hun scripties. Ze vertelden over hun onderwerpen, gaven inzichten over het onderzoeksproces en kwamen met aanbevelingen. Na afloop riep Mark Schep, voorzitter van de beoordelingscommissie, de winnaar uit.
Myrthe Knip, de winnaar, onderzocht in hoeverre de eetcultuur voor Syrische vluchtelingen een bijdrage levert aan hun sense of belonging/ sense of home in Nederland. Haar scriptie (Universiteit Utrecht, master Cultuurgeschiedenis en Erfgoed) sluit aan bij de trend waarin eten een steeds grotere rol krijgt in het erfgoedonderzoek. Ze gebruikt een veelheid aan literatuur vanuit verschillende domeinen en weet deze op een eigen manier te interpreteren en met eigen overwegingen te voeden.
Myrthe Knip presenteerde haar scriptie Wat je meeneemt als je alles moet achterlaten
De beoordelingscommissie heeft lovende woorden voor Myrthe:
"De scriptie is een mooi statement om te laten zien dat dit erfgoed nu ook in Nederland hoort. En laat zien welke waarde het erfgoed kan hebben voor het thuisgevoel van migranten. Een boodschap die gehoord moet worden. Dat het levend houden van het erfgoed uit je thuisland je juist ook thuis kunt laten voelen in je nieuwe land."
Voorbij de muren van het museum
Ook de genomineerden Dorien De Vrindt en Carina Lopez kregen positieve feedback van de commissie. Zo heeft Dorien een mooie diepteanalyse gemaakt van de samenwerking van Museum aan de Stroom met mensen die Día de los muertos vieren in Antwerpen. Ze haalde de nominatie binnen met haar scriptie 'Voorbij de muren van het museum: Het versterken van duurzame samenwerkingen tussen musea en gemeenschappen, groepen en individuen' (Universiteit Antwerpen, master in de erfgoedstudies).
Dorien De Vrindt - Voorbij de muren van het museum
De jury prijst haar zorgvuldigheid in de omgang met de deelnemers aan het onderzoek en de mooie afgewogen analyse die ze van de samenwerking heeft gemaakt. "Ze relateert mooi het UNESCO-paradigma rond het denken over de rol van musea bij het borgen van immaterieel erfgoed aan het beleid van het museum." Commissielid Rose Mary benadrukt dat de scriptie heel nuttig is voor de musea op de eilanden.
"Een prachtige generatiestudie van Flamenco in Belgisch Limburg"
Carina Lopez onderzocht hoe flamenco in Belgisch Limburg door opeenvolgende generaties wordt beoefend en levend wordt gehouden. De beoordelingscommissie noemde Carina's scriptie (KU Leuven, master in de Culturele Studies) 'Flamenco als levend erfgoed in migratiecontext. Flamencodans als sociaal-culturele praktijk in de identiteitsvorming en erfgoedbeleving van Spaanse Limburgers (1965–heden)' een prachtige generatiestudie van Flamenco in Belgisch Limburg.
Mark Schep, voorzitter van de beoordelingscommissie, vertelde over Carina Lopez' scriptie
"De scriptie is omlijst met mooi fotomateriaal uit het eigen archief van Carina." Het onderzoek laat zien welke processen er spelen bij het levend houden van een dans in een migratiecontext en welke ontwikkelingen het erfgoed doormaakt. Een heel herkenbare scriptie voor de dynamieken die er spelen bij het levend houden van erfgoed in een migratiecontext, en dus ook relevant voor vele anderen.
Een van de commissieleden zei: “Je merkt dat Carina echt uit de wereld komt, je ruikt en voelt het helemaal.”
Een smakelijke illustratie
Neyruz Abou Jamra toont haar gemaakte ambachtelijke trofee
Naast duizend euro, won Myrthe Knip ook een ambachtelijke trofee. De trofee werd dit jaar gemaakt door Neyruz Abou Jamra. Neyruz is een illustrator en kinderboekenschrijver. Voor Myrthe maakte ze een illustratie op basis van aquarelverf. Ze liet zich inspireren door de scriptie en de Syrische eetcultuur. Neyruz, zelf gevlucht vanuit Syrië naar Nederland, kon haar eigen ervaring met de traditionele Syrische keuken inzetten in haar maakproces.
Een oproep vanuit de commissie
Alle scripties riepen sterke gevoelens en beelden op bij de beoordelingscommissie. De commissie ziet hierin zelfs kansen om de scripties en het concept ervan te verbreden. Zo kan er nog meer recht worden gedaan aan bijvoorbeeld het eten of de dans die centraal staan. Daarbij wil je de geuren, kleuren en bewegingen kunnen zien. Het is een oproep aan onderwijsinstellingen om de afstudeerwerken nog zintuiglijker te maken.
Word jij de volgende winnaar?
Vlnr: Renée Vulto, Myrthe Knip, Dorien De Vrindt en Sophie Elpers
Ben of ken jij iemand die in 2024/2025 of 2025/2026 is afgestudeerd met een scriptie over immaterieel erfgoed? De nieuwe ronde start zomer 2026. Houd onze website en nieuwsbrief in de gaten voor de oproep. Vragen? Mail naar scriptieprijs@immaterieelerfgoed.nl.