Klimaat en jongeren in beeld: erfgoed onder druk en in beweging

Immaterieel erfgoed in het tijdschrift van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Vrijwilligers Participatie Jongeren Borging Natuur en landbouw

In de editie 'Gevonden in het vuilnis' van het tijdschrift van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed lees je twee bijdragen die (mede) geschreven zijn door wetenschappelijk medewerker Susanne Bergwerff. Het artikel 'Klimaat verstoort tradities' gaat over de gevolgen van klimaatverandering voor immaterieel erfgoed, en 'Jonge inzet' behandelt de betrokkenheid van jongeren bij cultureel erfgoed.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed geeft vier keer per jaar een tijdschrift uit. In de eerste editie van 2026 'Gevonden in het vuilnis' lees je artikelen over verschillende vormen van cultureel erfgoed. Wetenschappelijk medewerker Susanne Bergwerff schreef mee aan de artikelen die gaan over immaterieel erfgoed. 

De gevolgen van klimaatverandering voor immaterieel erfgoed

Het veranderende klimaat zet verschillende tradities onder druk. In het artikel worden voorbeelden genoemd van erfgoedtradities die al hinder ondervinden van extreem weer, zoals een afgelaste bloemencorso door hevige regen of een bijna lege kermis door extreme hitte. 

Door klimaatverandering nemen risico’s toe, zoals het wegvallen van evenementen, met mogelijke gevolgen voor onderlinge verbondenheid. Toch krijgt dit verlies van sociale structuur weinig aandacht in het klimaatdebat, terwijl immaterieel erfgoed juist miljoenen mensen samenbrengt. Onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en KIEN laat zien dat erfgoedverenigingen niet bij de pakken neerzitten, en dat is belangrijk: immaterieel erfgoed biedt stabiliteit en sociaal contact.

Uit gesprekken blijkt dat erfgoedgemeenschappen vastberaden zijn hun tradities te behouden en zelfs een rol kunnen spelen in het versterken van sociale veerkracht bij klimaatrampen. Het is bemoedigend dat zij actief nadenken over de toekomst van hun immaterieel erfgoed.

'Klimaat verstoort tradities' vind je op pagina 12 onder het kopje Immaterieel Erfgoed. 

Opmerkelijk veel jongeren

Bouwloods Fruitcorso 2

Fruitcorso Tiel, foto: Rick Huisinga

Uit onderzoek blijkt dat opvallend veel jongeren zich inzetten voor cultureel erfgoed in hun vrije tijd. Van streektaal tot traditionele feesten en vieringen: veel jongeren houden zich bezig met immaterieel erfgoed. De groep jongeren van 12 tot 24 jaar is groter dan de groep senioren van 65 jaar en ouder. 

'Jonge inzet' vind je op pagina 26.

Meer over jongeren in het erfgoedveld lees je hier

Alle rechten voorbehouden