Welke rol spelen culturele praktijken zoals handwerken, drag of zines maken in queer gemeenschappen? En op welke manieren worden deze vormen ingezet om ruimte te creëren, verhalen te delen of aandacht te vragen voor maatschappelijke kwesties? In dit dossier verzamelen we voorbeelden, perspectieven en verhalen over queer immaterieel erfgoed in Nederland.
De bijdragen zijn geschreven door mensen uit de queer gemeenschap zelf, of tot stand gekomen via interviews. Daarbij geven we ruimte aan ieders eigen toon, vorm en manier van vertellen – persoonlijk, activistisch, reflectief of historisch. Zo ontstaat een meerstemmig beeld van erfgoed dat vaak nog onderbelicht blijft.
Het dossier is work in progress: we voegen regelmatig nieuwe bijdragen toe, met als doel elke twee maanden een nieuwe stem aan het woord te laten.
Scroll door de bijdragen en ontdek hoe queer erfgoedpraktijken vandaag de dag betekenis krijgen – én toekomst maken.
Zorg, verzet en zichtbaarheid in de Queer Needlework Circle
Hoe ziet queer gemeenschap eruit wanneer die letterlijk met de hand wordt gemaakt? In deze bijdrage volgt Dora Derks de praktijk van queer handwerkers in Utrecht, en laat die zien hoe textiel kan uitgroeien tot een vorm van zorg, verzet en zichtbaarheid. Vanuit diens afstudeeronderzoek en de samenwerking met de Queer Needlework Circle beschrijft Dora een wereld waarin technieken worden gedeeld, familie wordt gevonden en identiteit een tastbare vorm krijgt. Het resultaat is een verhaal over creativiteit en gemeenschap, maar ook over politiek: over de kracht van maken, samenkomen en je eigen plek vormgeven.
Handwerken als queer craftivism: Elze Kloen's draden van verzet
Wat gebeurt er als je met naald en draad queerfobie zichtbaar maakt – en tegelijkertijd een boodschap van hoop borduurt? In deze bijdrage onderzoekt maker Elze Kloen hoe handwerken een vorm van queer verzet en veerkracht kan zijn. Elze deelt het persoonlijke verhaal achter diens vlaggenproject, waarin die kapotgescheurde pridevlaggen verandert in gerepareerde symbolen van trots, identiteit en activisme.
Van drag tot zines maken: samen erfgoed maken in Café de Kurk in Arnhem
Wat betekent een plek waar je écht jezelf kunt zijn? Voor veel queer mensen is het vinden van zo’n veilige ruimte allesbehalve vanzelfsprekend. In deze bijdrage gaat Rozemarijn van de Wal – historicus en wetenschappelijk medewerker bij KIEN – in gesprek met twee van de oprichters van Café de Kurk in Arnhem. Een queercafé dat in korte tijd uitgroeide tot een bruisend middelpunt van de lokale gemeenschap. Ze spreken over het belang van ontmoeting, zichtbaarheid én het samen vormgeven van een plek die door en voor de queer community is.
In deze eerste bijdrage van het dossier trapt Rozemarijn van de wal af. Ze deelt haar fascinatie voor handwerken als ‘future-making practice’ en licht ze toe waarom juist deze vormen van erfgoed zichtbaarheid verdienen.
Ben je zelf betrokken bij een voorbeeld van queer immaterieel erfgoed of ken je hier nog een goed voorbeeld van? Neem dan gerust contact op met ons via info@immaterieelerfgoed.nl.
